Trẻ dưới 12 tuổi chưa nên dùng kem đánh răng người lớn'
Thường xuyên lấy cao răng, khi thấy tổn thương tạo thành hố trên răng thì nên đi trám. Với răng khôn, nếu mọc ngầm trong xương hoặc biến chứng nặng thì có thể phải nhổ... Đó là một số lời khuyên của bác sĩ Trịnh Đình Hải, Giám đốc BV răng hàm mặt Trung ương trong buổi tư vấn sáng nay.

- Cháu nhà tôi được 2 tuổi, cháu mọc được 16 cái răng, vào buổi sáng miệng cháu rất hôi, cháu lại chưa thể đánh răng được, tôi chỉ dùng khăn lau qua miệng cho cháu. Xin bác sĩ chỉ cho tôi cách chăm sóc răng miệng cho cháu và làm thế nào để tránh sâu răng cho cháu. (Nguyễn Thị Dung, 29 tuổi, Vũng Tàu)

- Ông Trịnh Đình Hải, Giám đốc Bệnh viện răng hàm mặt Trung ương Hà Nội:

Trường hợp cháu 2 tuổi có 16 răng mà bị hôi miệng vào buổi sáng có thể do sâu răng. Nếu cháu có răng sâu, nhất là các răng hàm thì phải hàn răng (nếu có lỗ sâu trên mặt răng làm thức ăn lưu giữ trong đó, gây mùi hôi hoặc tủy răng bị viêm, hoại tử cũng gây hôi).

Tốt nhất, chị nên đưa cháu đến cơ sở nha khoa khám để được bác sĩ xác định đúng nguyên nhân gây hôi miệng và hướng dẫn cách giữ vệ sinh răng miệng cho cháu.

Về cách chăm sóc răng cho trẻ, nên cho cháu uống nước sau khi ăn hoặc uống/bú sữa. Việc dùng khăn làm sạch bề mặt răng là nên làm. Lưu ý: Không nên để thức ăn nhất là các thức ăn có nguồn gốc gluxit như đường, kẹo, sữa, socola... còn lưu giữ trên bề mặt răng, vì các chất này nhanh chóng được chuyển hóa thành axit. Khi pH toan tính ở dưới mức 5,5 là có thể gây hủy chất khoáng của men răng, làm sâu răng. Vì vậy việc giữ cho bề mặt răng luôn sạch sẽ có tác dụng tránh sâu răng cho cháu.

- Việc chăm sóc răng miệng tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó thực hiện đều đặn, nhất là với trẻ em, vì chưa có sự tự giác như người lớn. Đồ ăn cho trẻ em bây giờ có rất nhiều chủng loại, đặc biệt là kẹo, bánh, bánh snack và các loại đồ uống có chứa đường khiến cho việc vệ sinh răng miệng của trẻ khó khăn hơn. Các bệnh nha khoa thường có mầm mống từ khi còn bé, đến khi trưởng thành sẽ rất khó để chữa trị và cải tạo. Vậy có những biện pháp nào chăm sóc răng miệng cho trẻ để đạt được kết quả tốt nhất. (Phùng Khánh Ly, 31 tuổi, Hà Nội)
Ảnh: Hà Tuấn Anh.

- Ông Nguyễn Bảo Giang Châu, Giám đốc Chương trình Bảo vệ nụ cười Việt Nam: Hiện nay, điều khó khăn nhất vẫn là hình thành thói quen chăm sóc răng miệng đúng đắn cho các cháu bé. Và điều này cần sự hỗ trợ nhiều từ phía phụ huynh và giáo viên. Điều cần thiết nhất là chị nên giúp cháu đánh răng ít nhất 1 ngày 2 lần, buổi sáng sau khi ăn sáng và trước khi đi ngủ vào buổi tối. Điều này sẽ làm giảm thiểu các bệnh răng miệng thường gặp ở trẻ em.

Việc ăn các thức ăn chứa nhiều đường ở trẻ em thường không được khuyến khích bởi các chuyên gia nha khoa vì đường tạo môi trường cho vi khuẩn sâu răng phát triển, dễ dẫn đến bệnh sâu răng.

Chương trình Bảo vệ nụ cười Việt Nam đang có những hoạt động giáo dục, chăm sóc vệ sinh răng miệng cho các cháu bé ở độ tuổi tiểu học và mầm non, nhằm tạo thói quen chăm sóc răng miệng thông qua việc đánh răng đúng và sử dụng những thức ăn có lợi cho răng miệng. Tất cả những kiến thức về chăm sóc răng miệng chị có thể tìm hiểu thêm thông qua trang web www.danhrangsangvatoi.com. Chúc chị tìm được phương pháp giáo dục vệ sinh răng miệng phù hợp với bé.

- Hiện có rất nhiều quảng cáo về kem đánh răng, loại nào cũng cho mình là tốt? Vậy xin hỏi các chuyên gia loại nào đáng tin dùng? Liệu dùng kem đánh răng không "phù hợp", có ảnh hưởng đến răng miệng không? Với tôi, một số kem đánh răng có thể gây đau răng, sưng lợi hoặc thậm chí viêm họng. Những loại kem đó có thương hiệu trên Việt Nam và cả từ Mỹ hay Thuỵ Sỹ. Tôi chưa thấy nha sỹ nào nói về tác hại của kem đánh răng mà đa phần đều nói tốt như chắc răng, diệt khuẩn tốt, trắng răng... Xin chuyên gia có ý kiến. (Bảo Lộc, 29 tuổi, TP HCM)

- Ông Giang Châu: Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại kem đánh răng khác nhau và có nhiều công dụng khác nhau đều nhằm mục đích bảo vệ răng miệng và ngăn ngừa sâu răng. Các loại kem đều có chứa những chất có lợi cho răng như flour, muối, chất làm trắng răng... đều ở mức độ an toàn cho người sử dụng. Tùy theo loại bệnh răng miệng đang bị mà bạn lựa đúng loại sản phẩm khuyến cáo sử dụng cho loại bệnh đó.

Ví dụ, nếu đang bị nhiệt miệng nên sử dụng các loại sản phẩm có thành phần được chiết xuất từ trà xanh hoặc răng bạn đang ngả màu vàng vì các lý do khác nhau thì bạn nên chọn các loại kem có chứa chất làm trắng răng. Bạn nên đến nha sỹ để kiểm tra tình hình sức khỏe răng miệng của mình định kỳ ít nhất 6 tháng một lần và được tư vấn nên sử dụng loại kem đánh răng nào có lợi cho bạn.

- Răng của tôi không trắng và tôi có ý định đi tẩy trắng. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng việc này sẽ gây tổn hại đến men răng và sau đó răng sẽ bị xỉn, ngả sang một màu khác theo thời gian. 2) tôi cũng có ý định đi niềng răng nhưng sau khi chụp phim thì phát hiện có một răng bị nhiễm trùng và đã điều trị gần khỏi. Tuy nhiên, theo 1 số người, việc niềng răng sẽ gây tổn hại đến sức khỏe. Thực sự, men răng của tôi không tốt và dễ bị sâu răng nên tôi rất phân vân. Xin bác sỹ tư vấn giúp. (Hoàng Lan, 29 tuổi, Hà Nội)

- Ông Trịnh Đình Hải: Như vậy răng của bạn Hoàng Lan có hai vấn đề: Một là răng không trắng, hai là răng bị lệch lạc (vì bạn có nhu cầu đi niềng răng, tức nắn chỉnh răng).

Về việc tẩy trắng răng, nếu được bác sĩ răng hàm mặt điều trị thì sẽ được hướng dẫn để tránh các yếu tố có thể gây tổn hại đến men răng. Nếu được hướng dẫn giữ gìn thì màu trắng của răng sẽ giữ được lâu hơn. Vì vậy, nếu bạn còn băn khoăn về màu răng thì chọn đúng bác sĩ nha khoa để được tẩy trắng.

Về ý định niềng răng (tức nắn chỉnh răng): Bạn có một răng bị nhiễm trùng đã được điều trị vẫn có thể nắn chỉnh được. Việc niềng răng đúng chỉ định và đúng phương pháp, đúng kỹ thuật sẽ không gây tổn hại đến sức khỏe.

Khi nắn chỉnh răng, các răng của bạn sẽ được gắn các dụng cụ như mắc cài, dây cung... làm khó giữ gìn vệ sinh răng miệng, nên có thể gây sâu răng. Tuy vậy, nếu bạn được hướng dẫn và thực hiện cách chải răng đúng và giữ vệ sinh răng miệng tốt, kiểm soát được mảng bám răng thì sẽ đề phòng được sâu răng.

- Xin có 2 câu hỏi gửi ông Giám đốc Viện RHM TƯ : 1. Tôi bị viêm áp xe quanh răng , tôi đã đến Viện RHM khám và được cho đơn thuốc uống nhưng uống theo đơn 5 ngày tuyệt nhiên không khỏi, xin hỏi tôi phải đến đâu khám tiếp và uống thuốc gì?

2. Tôi và vợ tôi đều là CB, phải xin về trước 1 tiếng để đi khám nhưng có mặt tại Viện RHM lúc 16h 20 là không còn ai làm việc (bằng chứng là ngày hôm qua 25/4/2011). Xin hỏi quy định của Viện RHM là làm việc đến mấy giờ? Xin cảm ơn ông! (Minh Tuấn, 40 tuổi, Sóc sơn, Hà Nội)

- Ông Trịnh Đình Hải. Trường hợp anh đã được chẩn đoán là bị áp xe quanh răng mà uống thuốc 5 ngày không khỏi thì anh nên quay trở lại bệnh viện để được xác định lại tổn thương và điều trị tiếp.

Giờ làm việc của bệnh viện bắt đầu từ 7giờ 30 đến 16 giờ 30. Trong giờ hành chính, thì tất cả các khoa phòng của bệnh viện đều tiếp nhận tất cả các quý bệnh nhân khám và điều trị các bệnh thuộc lĩnh vực răng hàm mặt. Từ 16 giờ 30 cho đến 7 giờ 30 sáng hôm sau, bệnh viện có bố trí nhiều kíp trực bao gồm, trực ở phòng khám, cấp cứu các bệnh về răng miệng và hàm mặt, trực khu nội trú và trực tại khoa gây mê hồi sức để có thể tiếp nhận và xử trí các trường hợp cấp cứu về răng miệng và hàm mặt. Mặc dù tập trung ưu tiên giải quyết các trường hợp cấp cứu nhưng những trường hợp không phải cấp cứu mà có các bệnh về răng miệng thông thường chắc chắn vẫn được khám, điều trị hoặc hẹn điều trị theo nhu cầu của người bệnh.

Trường hợp anh và phu nhân đến khám lúc 16 giờ 20 mà không có người làm việc thì bộ phận đó đã vi phạm quy chế, xin anh vui lòng cho biết đó là khoa nào, để chúng tôi xác minh lại và có biện pháp điều chỉnh.

Trân trọng cảm ơn anh.
Ảnh: Hà Tuấn Anh.

- Tôi bị lợi tụt khỏi chân một vài chiếc răng nên trông rất khó coi khi cười. Xin bác sĩ nói cho tôi biết cách chữa trị như thế nào cho phù hợp, nhanh. Vì tôi giờ đi làm nên rất bận, hầu như không có thời gian đến bệnh biện khám. Cảm ơn bác sĩ (Hà, 27 tuổi, Hà Đông, Hà Noi)

- Ông Trịnh Đình Hải: Trường hợp lợi tụt để bộc lộ thân răng lâm sàng dài hơn có thể do răng bị lệch lạc hoặc teo mô quanh răng, hoặc viêm quanh răng. Trường hợp bạn 27 tuổi thì nhiều khả năng là do răng bị lệch lạc. Nếu vậy, bạn nên đến Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương (40 Tràng Thi, Hà Nội) để khám và điều trị nắn chỉnh răng.

Trường hợp không phải do lệch lạc răng hoặc không có viêm quanh răng, thì có thể phẫu thuật che phủ phần chân răng bị hở. Như vậy dù bận bạn vẫn phải đến khoa Nha chu, Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương để được khám và điều trị.

- Bác sĩ cho tôi hỏi: việc cạo vôi răng được các nha sĩ khuyên nên thực hiện sau 6 tháng, vậy việc cạo vôi răng có ảnh hưởng đến răng miệng của mình như thế nào? Riêng tôi thấy việc cạo vôi răng làm cho khoảng cách giữa các chân răng với nhau ngày càng cách xa hơn, làm giảm thẩm mỹ của hàm răng, vậy việc cao vôi răng có nên thực hiện nữa hay không? (Phạm Ngọc Huệ, 36 tuổi, Thái Nguyên)

- Ông Trịnh Đình Hải: Vôi răng còn gọi là cao răng, và mảng bám răng gây nên tình trạng viêm lợi và viêm quanh răng. Khi viêm quanh răng là tiêu xương ổ răng và tạo thành túi lợi bệnh lý quanh răng, làm cho có mủ ở chân răng và răng lung lay. Nếu nặng thì các răng có thể di lệch. Vì vậy, việc lấy vôi răng là rất cần thiết.

Bạn thấy việc cạo vôi răng làm cho khoảng cách giữa các chân răng với nhau ngày càng cách xa hơn, có thể được giải thích như sau: giữa các răng bao giờ cũng có kẽ. Người trung niên và cao tuổi, lợi bị co làm hở chân răng và kẽ giữa hai chân răng sẽ rộng hơn. Trường hợp có cao răng thì cao răng sẽ che kín kẽ giữa hai răng, làm bạn hiểu lầm là răng khít. Việc lấy cao răng không thể làm cho khoảng cách giữa các răng ngày càng xa cách hơn, mà ngược lại sẽ giúp cho bạn vệ sinh răng miệng tốt hơn, kiểm soát được mảng bám răng và giữ cho mô quanh răng không bị viêm, giữ cho các răng không bị lung lay, di lệch, tức cột chặt các răng, không để chúng cách xa nhau.

- Tôi bị mọc lệch răng số 8 bên phía trái, thi thoảng bị tấy lên rất đau, bị sưng lệch hẳn một bên mặt... Tôi có đi khám và được tư vấn nên nhổ nhưng thấy bảo nhổ răng số 8 rất nguy hiểm vì động đến các dây thần kinh... Hơn nữa phải nằm viện để điều trị mất vài ngày (điều kiện công việc không cho phép nghỉ nhiều). Gần đây, tình trạng diễn ra càng nhiều và gần hơn. Xin bác sĩ cho ý kiến về trường hợp của tôi. Xin cảm ơn bác sĩ (Bùi Phúc Thái, 30 tuổi, Lâm Đồng)

- Ông Trịnh Đình Hải: Răng số 8 hay còn gọi là răng khôn, mọc ở trong giai đoạn từ 18 đến 30 tuổi. Do răng mọc sau, trong trường hợp xương hàm thiếu chỗ, răng thường lệch gây biến chứng, nhất là các răng khôn hàm dưới.

Khi xác định răng khôn không mọc đúng hướng, không đúng vị trí thì nên nhổ càng sớm càng tốt bởi vì răng này có thể gây biến chứng viêm quanh thân răng hoặc nặng hơn. Nhiều trường hợp còn gây sâu mặt xa răng số 7 (có trường hợp răng số 7 không giữ được). Vì vậy nhổ sớm sẽ giúp cho răng số 7 không bị ảnh hưởng.

Việc nhổ răng khôn là khó và hệ trọng hơn các răng khác. Tuy vậy, cũng không quá lo ngại động đến các dây thần kinh. Trong một số trường hợp mà răng khôn mọc ngầm trong xương hoặc biến chứng nặng thì có thể phải nhổ răng trong phòng mổ, dưới gây mê. Vì vậy, bạn phải sắp xếp thời gian cho việc điều trị răng khôn của mình.

- Thưa Bác sĩ! Trẻ 2-3 tuổi ta có thể vệ sinh răng miêng bằng cách nào, khi trẻ chưa biết súc miệng và nhổ ra và có phải đi khám răng định kỳ không? Rất cám ơn BS. (Đặng Văn Tuấn, 24 tuổi, Hà Nội)

- Ông Giang Châu: Đối với trẻ ở độ tuổi này anh nên sử dụng các loại dụng cụ đánh răng chuyên dùng cho trẻ độ tuổi mầm non. Các loại kem này đều có nồng độ chất bảo vệ răng ở mức độ an toàn nên nếu bé có nuốt vào cũng không ảnh hưởng đến sức khỏe. Phương pháp đánh răng được khuyến khích hiện nay là bé nên đánh răng ít nhất 2 phút, không nên dùng nước súc miệng ngay sau khi đánh răng để chất flour trong kem được tồn tại trên răng của bé lâu hơn, có tác dụng bảo vệ men răng cho bé. Ngoài ra, anh nên đưa bé đi khám răng định kỳ ít nhất 6 tháng một lần.

- Bác sỹ tư vấn giúp tôi, tôi bị viêm nha chu rất nặng, hở hết chân răng và rất nhiều cao răng. Xin bác sỹ cho hỏi là có chữa được không và địa chỉ nào tốt nhất (tôi ở Hà Nội) cám ơn bác sỹ (Đoàn Đức Long, 30 tuổi, Bắc Giang)

- Ông Trịnh Đình Hải. Trường hợp bị viêm nha chu, hở chân răng và nhiều vôi răng là có thể điều trị được. Anh có thể đến khoa Nha chu, Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương (40b Tràng Thi) để được điều trị.

- Bé mới mọc được 2 cái răng, thì có nên tập cho bé đánh răng từ bây giờ không? Và làm cách nào cho bé không bị viêm răng ? (Nguyen Thi Ha, 27 tuổi, Vung Tau)

- Ông Giang Châu: Chị nên bắt đầu chăm sóc răng cho bé ngay từ cái răng đầu tiên bằng các phương pháp và dụng cụ thích hợp được khuyến khích bởi nha sĩ. Khi bé mới mọc 1,2 cái răng chị đã có thể dùng bàn chải chuyên dụng để đánh răng cho bé.

Chị nên chăm sóc răng cho cháu thường xuyên, đánh răng cho bé sau khi ăn và trước khi đi ngủ vào buổi tối sẽ giúp cho cháu tránh được các bệnh răng miệng, trong đó có viêm răng.

- Cháu chỉ mới có 22 tuổi thôi, nhưng cháu phải trồng hết 4 răng giả ở phía trước hàm trên, còn các răng cốm phía trong đều sâu và viêm hết, gây ra chứng hôi miệng và hay sưng tấy lên, răng ngả sang màu ố vàng. Răng hàm trên của cháu dần bị hô ra ngoài, răng hàm dưới thì thưa, nói chung tình hình rất là tệ. Cho cháu hỏi là có cách nào để khắc phục và có hàm răng đẹp hơn không ạ. (Linh, 22 tuổi, Củ Chi, TP HCM)

- Ông Trịnh Đình Hải:

Một là, các răng cốm (miền Bắc gọi là răng hàm) bị sâu thì phải đến bác sĩ nha khoa để được hàn các sớm càng tốt. Việc hàn răng cốm không khó và cho kết quả tốt.

Hai là, về bốn răng giả ở phía trước hàm trên, tức các răng cửa trên: Nếu là răng giả cố định thì bạn cần lưu ý chải răng để kiểm soát mảng bám răng ở cổ răng vì khi có cầu chụp răng thì khó kiểm soát mảng bám răng ở cổ răng và hay gây viêm lợi.

Ba là, bạn có các răng cốm bị viêm hết, hôi miệng, các răng hàm dưới thưa, răng hàm trên bị hô ra ngoài... là các biểu hiện của bệnh viêm quanh răng. Để giải quyết triệt để vấn đề này, bạn nên đến cơ sở nha khoa để được điều trị và tư vấn chăm sóc dự phòng. Sau khi loại bỏ được viêm quanh răng, thì tùy vào hiện trạng hàm răng của bạn để lựa chọn giải pháp làm đẹp, ví dụ như: nắn chỉnh răng, làm lại các răng cửa hàm trên, trám răng thẩm mỹ để thu hẹp các kẽ răng thưa hàm dưới... Với trường hợp này, chúng tôi phải khám trực tiếp mới có thể đưa ra giải pháp cụ thể tối ưu.

- Cháu họ tôi đang sống ở Singapore được tổ chức khám chữa răng tại trường học 2 lần một năm, chứng tỏ họ rất quan tâm đến vấn đề nha khoa học đường. Xin hỏi bác sĩ Châu là ở Việt Nam có chương trình khám chữa răng nào dành cho các em học sinh hay không ( Nhat Minh, 44 tuổi)

- Ông Giang Châu: Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Y tế thực hiện chương trình Nha học đường quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Y tế triển khai trên toàn quốc với các hoạt động khám, chữa răng định kỳ...

Đồng thời, hai Bộ cũng phối hợp với Công ty TNHH quốc tế Unilever Việt Nam, nhãn hàng P/S thực hiện chương trình Bảo vệ Nụ cười Việt Nam triển khai khám và chữa trị kết hợp với giáo dục chăm sóc vệ sinh răng miệng cho học sinh tiểu học và mầm non trên toàn quốc thông qua các xe nha lưu động.
Ảnh: Hà Tuấn Anh.

- Cháu 30 tuổi, mỗi lần bị lợi trùm lên răng hàm dưới cháu không nhai được, ăn uống khó khăn, vì vướng vào lợi. Cháu muốn hỏi bác sĩ làm cách nào để khắc phục bị lợi trùm? Cháu súc miệng nước muối có được không và có đỡ đau hơn không? Thường bị lợi trùm trong khoảng bao nhiêu ngày là hết bị lợi trùm. Cháu nghe nói là bị lợi trùm thì cắt bỏ đi sẽ hết, nhưng có người lại bảo cắt đi rồi lại mọc cái mới, cháu muốn hỏi trường hợp này ai đúng ai sai. Cắt bỏ lợi trùm có ảnh hưởng gì đến việc sinh sản không? (Giang, 30 tuổi, Hà nam)

- Ông Trịnh Đình Hải: Trường hợp răng khôn (răng số 8) hàm dưới thiếu chỗ, không thể mọc tới mặt phẳng cắn như răng số 7 được và có vạt niêm mạc che phủ lên một phần mặt nhai của răng mà bạn gọi là lợi trùm là khá thường gặp trên lâm sàng. Khi có lợi trùm thì tạo nên một khoang lưu giữ thức ăn và gây viêm quanh thân răng hoặc biến chứng nặng hơn.

Để xử lý trường hợp này, bạn cần đến cơ sở nha khoa để được khám xem liệu răng khôn đó có giữ được không. Nếu không giữ được thì nhổ càng sớm càng tốt. Trường hợp giữ lại được thì phải được cắt bỏ toàn bộ phần vạt niêm mạc che phủ mặt nhai và phía mặt xa thân răng để bộc lộ thân răng khôn. Có như vậy thì sẽ không lo bị "mọc lại cái mới" như bạn nói. Cắt lợi trùm không ảnh hưởng đến sinh sản.

- Xin các chuyên gia cho em hỏi về chương trình Bảo vệ nụ cười Việt Nam có đi đến các tỉnh thành để khám và chữa răng miễn phí cho các em học sinh không ạ? Vì chương trình này rất cần thiết đối với các em nhỏ ở vùng sâu vùng xa không có điều kiện đi khám răng thường xuyên. (Trần Kim Ngân, 20 tuổi, Q.10, TP.HCM)

- Ông Giang Châu: Hiện nay, chương trình Bảo vệ Nụ cười Việt Nam đã được triển khai rộng khắp trên toàn quốc, đặc biệt là các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, nơi nhu cầu khám và chữa răng rất lớn. Cho đến nay, chương trình đã được triển khai trên 12 năm, đã khám và chữa răng miễn phí cho hơn 5 triệu học sinh trên toàn quốc, giáo dục chăm sóc vệ sinh răng miệng cho hơn 6,5 triệu học sinh khối tiểu học và mầm non.

Chương trình vẫn sẽ được tiếp tục thực hiện trong thời gian tới và mở rộng đến nhiều nơi mà cộng đồng có nhu cầu lớn về chăm sóc vệ sinh răng miệng nhưng điều kiện dịch vụ chăm sóc răng miệng còn thiếu.

Mục tiêu của chương trình nhắm tới một thế hệ Việt Nam tương lai không sâu răng và "Bảo vệ nụ cười Việt Nam".

- Tôi bị thiểu sản men răng, men răng xấu, răng mọc lệch, sâu răng, tôi mới sinh cháu được 3 tháng. Trước đây từng hàn thẩm mỹ 4 răng cửa hàm trên nhưng một thời gian là bị bong ra. Tôi muốn làm thẩm mỹ lại răng thì khi nào tôi có thể bắt đầu làm và nên dùng phương pháp nào là phù hợp nhất. (Huyền, 29 tuổi, Hà Đông)

- Ông Trịnh Đình Hải: Trường hợp thiểu sản men răng và men răng bị xấu mà bạn đã hàn thẩm mỹ bị bong, tôi chỉ có thể tư vấn lựa chọn giải pháp tối ưu cho bạn khi được quan sát trực tiếp.

Trường hợp có sâu răng, mặc dù bạn mới sinh cháu được 3 tháng, nhưng cũng nên đến cơ sở nha khoa để được điều trị càng sớm càng tốt.

- Tôi nghĩ trách nhiệm giáo dục trẻ thói quen chăm sóc răng miệng không chỉ là của cha mẹ, gia đình mà còn của thầy cô, nhà trường. Vì mỗi ngày cháu gần như ở trên trường suốt. Vậy nhà trường có cách nào để giúp trẻ làm quen với thói quen này? (Hồng Anh, 37 tuổi, The Manor 2)

- Ông Giang Châu: Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của chị, việc chăm sóc và vệ sinh răng miệng cho bé cần có sự tham gia của nhiều thành phần có liên quan. Chính vì thế sẽ giúp cho bé hình thành được thói quen chăm sóc răng miệng tốt. Vai trò của giáo viên, nhà trường rất quan trọng trong thời buổi hiện nay vì họ ảnh hưởng đến thói quen sinh hoạt của các cháu bé rất nhiều, trong đó có thói quen giữ gìn vệ sinh răng miệng.

Hiện nay, chương trình Bảo vệ Nụ cười Việt Nam đang kết hợp với nhà trường để giáo dục vệ sinh răng miệng cho các cháu, thông qua các hoạt động lồng ghép phù hợp giữa việc thực hành và vui chơi của các cháu, như các vở kịch với các nhân vật được các cháu yêu thích có nội dung chăm sóc răng miệng.

Ngoài ra, một số trường đưa chương trình chăm sóc răng miệng trở thành khóa học thường xuyên cho các cháu, lồng ghép với các hoạt động khám và chữa răng định kỳ.

- Cháu đang có bầu tuần thứ 34 nhưng răng bị sâu, thường xuyên đau nhức buốt về đêm gây mất ngủ, mệt mỏi. Bác sĩ chỉ cho thuốc chấm lợi và vitamin B2, vitamin C để chữa viêm lợi. Còn 2 chiếc răng sâu, bác sĩ có nói là bị sâu vào tủy rồi,. Bác sĩ cũng có hàn tạm thời vết sâu của một răng vào, vì nghi là tủy răng đã chết. Ngoài ra, lợi của cháu thường xuyên bị chảy máu. Có cách nào hết đau trong giai đoạn này không? Nếu cứ tình trạng này kéo dài cháu không biết có đủ sức để sinh em bé nữa không. (Phương Thanh, 27 tuổi, Hà Nội)

- Ông Trịnh Đình Hải: Trường hợp răng sâu mà bạn đã bị đau nhức buốt về đêm gây mất ngủ là răng đã bị viêm tủy (không phải tủy chết vì tủy chết thì răng không còn cảm giác buốt nữa). Như vậy bạn cần đến cơ sở nha khoa càng sớm càng tốt để được điều trị tủy răng. Khi đã bị viêm tủy thì việc dùng thuốc chấm và các loại vitamin không có tác dụng.

Về việc lợi của bạn hay chảy máu, đây là biểu hiện của bệnh viêm lợi. Các thay đổi nội tiết trong thời kỳ bạn có bầu cũng là điều kiện thuận lợi để tăng thêm viêm lợi. Bạn nên đến cơ sở nha khoa để được điều trị và hướng dẫn cách tự chăm sóc kiểm soát mảng bám răng, nhất là trong thời kỳ bạn đang mang bầu và nuôi con nhỏ sau này.

- Xin hỏi bác sĩ Châu, chương trình bảo vệ nụ cười việt Nam dành cho đối tượng nào và làm sao để đăng ký tham dự vậy bác sĩ? (Thien Thanh, 38 tuổi)

- Ông Giang Châu: Cảm ơn bạn đã quan tâm đến chương trình Bảo vệ Nụ cười Việt Nam. Chương trình này được triển khai đến các đối tượng trẻ em dưới 8 tuổi trong nhà trường và trong cộng đồng, đây là độ tuổi thích hợp để hình thành thói quen chăm sóc răng miệng đúng đắn.

Để tham gia, bạn có thể liên hệ với Sở Giáo dục và Đào tạo của tỉnh, thành nơi bạn cư trú để đăng ký trực tiếp với chương trình.

- Thưa bác sĩ mỗi ngày em đánh răng khoảng 4-5 lần (sau các bữa ăn) và cứ ăn bất cứ cái gì là em lại đánh răng. Có người nói đánh răng nhiều như vậy không tốt. Vậy em muốn hỏi bác sĩ điều đó có đúng không. (Minh Huy, 21 tuổi, 50/2 đường 35 kp2 phường Linh Đông, quận Thủ Đức, TP HCM)

- Ông Trịnh Đình Hải: Đánh răng sau bữa ăn để giữ cho các bề mặt răng luôn sạch là rất tốt, giúp phòng tránh sâu răng và viêm lợi. Tuy vậy, thông thường mọi người chỉ ăn 3 bữa sáng, trưa và tối, do vậy, thông thường có thể đánh răng sau các bữa ăn chính này. Trong một số trường hợp đặc biệt (không thường xuyên) thì cũng nên đánh răng sau khi ăn ngoài ba lần nói trên. Nếu bạn sử dụng bàn chải hợp lý (thay đúng kỳ hạn), kem đánh răng phù hợp và chải răng đúng phương pháp thì không sợ mòn men răng. Tuy vậy, hằng năm bạn cũng nên đi kiểm tra răng định kỳ để phát hiện tổn thương men răng, cũng như các bệnh răng miệng khác.

- Con nít có nên dùng kem đánh răng của người lớn không? Con trai năm nay 8 tuổi rồi, nên mình muốn bắt đầu tập cho bé đánh răng loại của người lớn luôn, như vậy có được không bác sĩ ? (Nguyễn Thị Mai, 36 tuổi, An Giang)
Ảnh: Hà Tuấn Anh.

- Ông Giang Châu: Các cháu bé được khuyến cáo nên sử dụng các loại kem đánh răng dành riêng cho trẻ vì nồng độ flour phù hợp với cơ địa của các cháu (dưới 500 ppm). Con nhà chị năm nay mới được 8 tuổi thì vẫn chưa phù hợp để sử dụng kem đánh răng của người lớn cho đến độ tuổi 12. Trong trường hợp không có kem dành cho trẻ em, chị có thể sử dụng kem của người lớn cho bé với dung lượng tương đương với kích thước của hạt đậu cho mỗi lần sử dụng.

- Bị sâu răng có nhất thiết phải đi trám răng, hay nặng hơn thì phải nhổ răng và trồng răng mới? Tôi bị sâu răng nhưng chỉ đánh răng để không bị nặng thêm, còn lỗ hỏng do bị sâu răng cũng không ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hay việc ăn uống nên tôi cứ để vậy. Xin bác sĩ cho lời khuyên. (Nguyễn Thị Như Quỳnh, 23 tuổi, 493/60 CMT8,Q10, HCM)

- Ông Trịnh Đình Hải: Trường hợp sâu răng đã thấy tổn thương tạo thành hố trên bề mặt răng thì nên đi trám răng. Trong trường hợp này, chỉ đánh răng không thì chưa đủ.

Chỉ nhổ răng trong trường hợp tổn thương sâu phá hủy nhiều mô cứng của răng. Đối với các răng trước, nếu mô cứng của thân răng phá hủy nhiều vẫn có thể giữ lại được bằng cách phục hồi thân răng tựa trên phần chân răng còn lại.

- Răng của con có những vết ố đen xung quanh chân răng ở phía trong hàm, và những răng đều bị vàng không được trắng. Con muốn hỏi bác sĩ là răng con bị gì và cách chữa ra sao, thưa bác sĩ. (Huyền Trang, 21 tuổi)

- Ông Trịnh Đình Hải: Cháu mới 21 tuổi thì không thể nhìn thấy chân răng của các răng phía trong hàm được. Có các vết ố đen ở thân răng là đã có biểu hiện của sâu răng rồi.

Vậy Huyền Trang nên đi khám bác sĩ nha khoa để xác định tổn thương.

Các răng bị vàng có thể có hai khả năng. Một là, do các chất ngoại lai bên ngoài bám vào mặt răng như cao răng, mảng bám răng, sắc tố thức ăn. Trường hợp này chỉ cần lấy cao răng, đánh bóng và chải răng đúng phương pháp là có thể cải thiện được vẻ đẹp của hàm răng. Hai là, màu vàng của răng là do bản chất của men răng. Nếu men răng láng bóng không có tổn thương men thì việc tẩy trắng răng cũng là giải pháp có thể lựa chọn trong trường hợp của cháu.

- Con trai tôi 3 tuổi, đánh răng không chịu dùng kem vì kem nào cháu cũng kêu cay. Xin bác sĩ tư vấn loại kem đánh răng nào ở VN dành cho các bé mà có vị ngọt? (Nguyễn Thanh Hải, 37 tuổi, TPHCM)

- Ông Giang Châu: Theo tôi được biết trên thị trường hiện có rất nhiều loại kem đánh răng dành cho trẻ em, chị có thể tham khảo các loại khác nhau để chọn một mùi vị phù hợp với bé nhất.

Nhưng theo tôi việc quan trọng nhất là chị nên khuyến khích và giúp cháu làm quen với việc đánh răng mỗi ngày bằng nhiều cách khác nhau để cháu nhận thức được tầm quan trọng của việc đánh răng mỗi ngày sẽ giúp cho trẻ tránh những bệnh răng miệng về sau. Điều này cũng sẽ giúp cho cháu làm quen với các mùi vị của kem đánh răng.

- Chào bác sĩ, năm nay cháu 21 tuổi. Răng cửa hàm trên của cháu bị thưa rất nhiều. Khoảng 5mm. Cháu nghe nói với tình trạng của cháu chỉ có cách là bọc răng sứ. Tuy nhiên cách này sẽ phải mài bớt răng gây đau buốt, hôi miệng về sau. Với tình trạng như cháu thì có những cách chữa nào ạ? Cháu nên sử dụng cách nào? (Phương, 21 tuổi, Vĩnh Yên)

- Ông Trịnh Đình Hải: Với trường hợp của bạn, còn một giải pháp nữa có thể tốt hơn bọc răng sứ là nắn chỉnh răng. Kéo các răng để đóng khoảng 5mm kẽ răng giúp cho răng không bị mài và giữ được hình thể bản chất tự nhiên của răng và dễ dàng vệ sinh răng miệng hơn, và chắc chắn răng không bị ê buốt và không hôi miệng về sau như điều bạn lo ngại.

Để khẳng định chắc chắn về giải pháp tối ưu thì tôi phải được quan sát trực tiếp răng của em.

- Răng em đau và chảy mủ màu trắng. Sáng đánh răng hay bị nôn. Lâu ngày không biết có sao không? (Cao Hoài Nam, 33 tuổi, Thanh Sơn, Phú Thọ)
Ảnh: Hà Tuấn Anh.

- Ông Trịnh Đình Hải: Răng của em bị đau và chảy mủ trắng là em đã bị viêm quanh răng rồi. Khi viêm quanh răng, thì xương ổ răng bị tiêu tạo thành túi lợi quanh răng. Túi lợi này có thể sâu 3-7mm hoặc hơn. Mủ sẽ hình thành và đọng lại trong túi lợi, thỉnh thoảng em sẽ thấy chảy mủ ra chân răng. Trong trường hợp này em còn thấy mùi khó chịu, và buồn nôn.

Bệnh viêm quanh răng nếu không được điều trị sớm và đúng cách thì sẽ tiến triển dẫn tới mất răng. Hơn nữa, các túi lợi quanh răng còn là ổ nhiễm trùng tiềm tàng trong khoang miệng, cũng gây ra bất lợi về sức khỏe cho em. Vì vậy em nên đi khám nha khoa để được điều trị tích cực, kịp thời.

- Đề nghị bác sĩ cho biết răng giả (răng sứ) bao lâu thì phải làm lại? Có làm lại trên 2 cầu cũ được không? Và đề nghị bác sĩ hướng dẫn các giữ gìn, bảo dưỡng răng giả. Cảm ơn bác sĩ. (Hoàng, 36 tuổi, Hà nội)

- Ông Trịnh Đình Hải: Bạn có răng sứ, tức răng giả cố định. Tùy theo từng trường hợp mà răng cố định có thể duy trì hằng chục năm. Một số trường hợp cần làm lại như:

- Teo mô quanh răng, lợi co làm hở rìa cổ răng sứ ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

- Các răng trụ bị tổn thương do tải lực ăn nhai quá mức.

- Viêm quanh các răng trụ.

- Viêm tủy răng hoặc viêm quanh cuống các răng trụ: phải điều trị tủy các răng trụ.

Thời gian làm lại còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng các răng trụ, chất liệu răng giả, cách giữ gìn vệ sinh răng miệng, thói quen ăn uống...

Trường hợp làm lại cầu răng: vì một lý do nào đó phải tháo cầu mà các răng trụ còn lại vẫn tốt thì hoàn toàn có thể làm được cầu răng trên các trụ răng cũ. Trường hợp các răng trụ bị vỡ hoặc viêm quanh răng nặng thì có thể phải nhổ các răng này và việc phục hồi răng lại phải tính đến phương án khác.

Khi đã có răng giả (cố định) thì việc chải răng để kiểm soát mảng bám răng khó hơn. Bạn phải giữ vệ sinh răng miệng sao cho phần cổ răng các răng trụ luôn được làm sạch để đề phòng viêm lợi và sâu cổ răng các răng trụ.

Để đề phòng sâu răng, viêm lợi, viêm quanh răng và các bệnh răng miệng khác, chúng ta cần giữ vệ sinh răng miệng, mà quan trọng nhất là chải răng hằng ngày sau các bữa ăn và buổi tối trước lúc đi ngủ. Việc chải răng đúng phương pháp và lựa chọn bàn chải, kem đánh răng phù hợp giúp chúng ta có thể giữ được hàm răng tốt suốt đời, bảo vệ được nụ cười Việt Nam rạng rỡ, tươi sáng.

Chúc các quý độc giả sức khỏe, hạnh phúc và thành công trong việc chăm sóc răng miệng.

Đời sống

Read more…

Bệnh hô hấp tái phát nhiều lần gây nguy hiểm sức khỏe'

Hạn chế dùng kháng sinh, nên dùng nước biển dạng xịt để phòng ngừa bệnh tái phát và loại bỏ những yếu tố gây dị ứng là các biện pháp quan trọng đối với bệnh đường hô hấp, GS-TS Nguyễn Hữu Khôi thuộc trường Đại học Y dược TP HCM, trao đổi trong buổi phỏng vấn trực tuyến với VnExpress.net sáng 12/12.

- Cháu bị viêm xoang khoảng 3 năm nay, cứ khi thời tiết thay đổi là mũi lại bị nghẹt, chảy tiết dịch đặc rất khó chịu, đặc biệt khi ngồi và đi ngủ. Giờ cháu đang có bầu hơn 3 tháng, mũi cháu lại tái diễn, cháu đã đi khám và điều trị rửa, xông thuốc kèm theo uống kháng sinh nhẹ. Tuy nhiên bệnh chỉ đỡ chứ không khỏi. Mong bác sĩ tư vấn? (Trần Lan Hương, 26 tuổi, TP HCM)

- GS-TS Nguyễn Hữu Khôi: Trước tiên, cần lưu ý khi mang bầu trong ba tháng đầu, bạn nên hạn chế sử dụng thuốc uống và thuốc tiêm chích, nếu không thực sự cần thiết, vì lúc này bào thai đang hình thành dễ có những bất thường, dị hình cho trẻ. Riêng trường hợp của bạn, viêm mũi xoang do dị ứng thời tiết, kháng sinh thường không giải quyết được mà ngược lại một số kháng sinh còn có hại cho thai nhi. Tốt nhất là nên dùng các thuốc tại chỗ để nhỏ, bơm, hoặc xịt vào mũi. Sự lựa chọn trước tiên là dung dịch nước muối sinh lý hoặc nước biển sâu đã xử lý để bơm rửa mũi hoặc xịt vào mũi. Điều quan trọng là phải thực hiện nhiều lần trong ngày.

- Cháu năm nay 17 tuổi, bị nghẹt mũi 4 tháng nay. Đã đi bệnh viện để chữa trị, nhưng bệnh tình không khỏi. Cháu uống thuốc riết giờ thấy là phát sợ (hơn 2 tháng). Triệu chứng của cháu là trời lạnh là nghẹt cứng cả mũi (có khi cả 2 bên). Cháu có nghe nói dùng chai xịt dạng nước sẽ giúp ngăn ngừa vi khuẩn và làm thông mũi. Mong bác sĩ tư vấn giúp cháu và nên dùng loại xịt nào cho phù hợp. (Tran Thuy Duyen, 17 tuổi, TP HCM)

- Dược sĩ Phan Thị Thanh Thúy: Bệnh tình của bạn đã chuyển sang giai đoạn mãn tính. Vậy điều cần thiết là bạn phải đến các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa tai mũi họng để được chẩn đoán và có hướng điều trị thích hợp.

Các dạng chai xịt mũi bao gồm nhiều nhóm có tác dụng trị liệu khác nhau. Hiện tại trên thị trường cũng có nhiều sản phẩm với thành phần nước muối, nước biển sẽ giúp bạn phòng ngừa và hỗ trợ điều trị tốt. Ví dụ: Xisat, Natri clorid... Tuy nhiên, bạn nên chọn những loại thuốc có thành phần chứa nhiều khoáng chất sẽ làm tăng tác dụng kháng khuẩn và dạng chai xịt sẽ giúp đào thải hoàn toàn gỉ mũi, giúp mũi thông thoáng hơn.

Các bác sĩ đang tư vấn cho độc giả về các bệnh đường hô hấp. Ảnh: Đức Quang

- Bé nhà tôi năm nay 4 tuổi, bị sổ mũi 1 tuần, đi khám tại Viện Tai Mũi Họng và bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm xoan. Tôi rất bất ngờ và lo lắng. Tôi băn khoăn không biết viêm xoang có chữa triệt để được hay không? Hàng ngày tôi vẫn nhỏ nước muối 0,9% cho bé ngày 2 lần. Nhỏ mũi liên tục như vậy có ảnh hưởng gì không? Xin cảm ơn bác sĩ! (Minh Thi, 31 tuổi, TP HCM)

- GS-TS Khôi: Cháu bé 4 tuổi bị sổ mũi một tuần thì chưa phải là viêm xoang, mà nhiều khả năng bị nhiễm siêu vi hô hấp. Bạn không nên bất ngờ và quá lo lắng vì nhiễm siêu vi hô hấp, cảm lạnh... là một bệnh lý đường hô hấp rất thường gặp ở trẻ.

Việc điều trị cũng đơn giản, không cần phải dùng nhiều thuốc, đặc biệt là không cần dùng kháng sinh. Nếu cháu có sốt cao trên 38,5 độ, cho uống thêm thuốc hạ sốt thông thường như Paracetamol gói. Nhỏ nước muối sinh lý 9/1.000 là cách điều trị đúng đắn nhưng phải nhỏ nhiều lần trong ngày (ít nhất cũng phải 4-5 lần trở lên). Đối với trẻ nhỏ thì xịt nước muối vào mũi là thích hợp hơn, hiện nay tại các nhà thuốc đã có loại bình xịt nước muối dùng cho trẻ em. Xịt nước muối sinh lý vào mũi là hoàn toàn không có hại.

- Tôi cứ sáng dậy, trời trở lạnh, ngồi máy lạnh, ngửi mùi khác lạ thì hay bị hắt hơi, sổ nước mũi trong, có khi cả tiếng đồng hồ sau mới hết. Đi khám thì có nơi nói lệch vách ngăn, có nơi nói viêm mũi dị ứng, có nơi nói viêm xoang. Xin bác sĩ cho biết tôi bị gì, chữa trị ra sao? (Hồ Thanh Hải, 28 tuổi, Đà Nẵng)

- GS-TS Khôi: Các triệu chứng mà bạn vừa mô tả, trước tiên phải nghĩ đến viêm mũi có rối loạn vận mạch và dị ứng. Chỉ khi nào thăm khám trong mũi thấy rõ vách ngăn mũi không ở vị trí bình thường, mới gọi là lệch vách ngăn. Lệch vách ngăn làm rối loạn thông khí trong mũi, dễ đưa đến viêm mũi vận mạch và dị ứng. Nhiều người không bị lệch vách ngăn vẫn bị viêm mũi vận mạch và dị ứng là do những chất kích thích của môi trường và sự thay đổi khí hậu đột ngột. Cách điều trị cần kết hợp các thuốc chống dị ứng, cải thiện môi trường khí thở và luyện tập hô hấp để tăng khả năng thích nghi. Bạn chỉ mổ chỉnh vách ngăn khi bị lệch rõ rệt.

- Các cháu bé 1-3 tuổi khi dị ứng với thời tiết thường có biểu hiện ban đầu là hắt hơi, sổ nước mũi trong, sau đó là chuyển nước mũi dịch đặc và ho. Vậy dùng thuốc nào, chăm sóc ra sao để có thể chặn ngay từ lúc biểu hiện ban đầu, tránh bị nặng hơn như mũi dịch đặc, ho, khó thở... (Nguyễn Sơn Trà, 32 tuổi, TP HCM)

- DS Thúy: Điều quan trọng là phải có những biện pháp phòng ngừa cho bé như: mang khẩu trang khi ra đường, giữ ấm cổ họng, vệ sinh răng miệng thường xuyên, tránh tiếp xúc với các yếu tố có thể gây dị ứng như lông vật nuôi, phấn hoa, bụi bẩn...

Ngoài ra nên tạo thói quen vệ sinh mũi hàng ngày cho bé bằng cách nhỏ các dung dịch vệ sinh mũi với thành phần nước muối, nước biển sâu. Hiện tại trên thị trường cũng có rất nhiều loại thuốc dạng này, tuy nhiên bạn cần chọn những sản phẩm có bổ sung thêm các thành phần khoáng chất như: đồng, kẽm sẽ giúp bé phòng ngừa hữu hiệu hơn.

- Tôi có nghe nói, nước biển sâu có thể ngăn ngừa viêm mũi dị ứng và viêm xoang. Xin hỏi, điều này có đúng không? Nước biển sâu có vai trò như thế nào? Hiện tại đã có sản phẩm nào có chứa thành phần này trên thị trường chưa?

- DS Thúy: Nước biển sâu giàu khoáng chất, đặc biệt có chứa các nguyên tố vi lượng như Đồng, Kẽm… có tác dụng săn se niêm mạc, sát khuẩn và kháng viêm tốt nên có vai trò trong việc ngăn ngừa sổ mũi, ngạt mũi và viêm xoang. Hiện tại, trên thị trường vừa mới xuất hiện một sản phẩm có tên là Xisat có thành phần là nước biển sâu, sản phẩm có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc.

- Tôi bị viêm xoang nhiều năm với triệu chứng nhức đầu, nghẹt mũi chảy nước mũi liên tục xuống họng. Tôi mổ xoang ngày 28/5/2008. Tới nay không còn nhức đầu, nhưng những ngày gần đây có triệu chứng viêm mũi dị ứng: nghẹt mũi, sổ mũi trong, chảy mũi nhất là khi ngủ dậy. Tôi rất mệt mỏi và nản. Mong bác sĩ tư vấn giúp có cách nào khỏi hẳn không? (Nangtho, 32 tuổi, Hà Nội)

- GS-TS Khôi: Cần hiểu rằng mổ xoang không phải là biện pháp duy nhất để điều trị khỏi viêm xoang mãn tính mà cần phải kết hợp nhiều cách điều trị như: vừa chống nhiễm trùng vừa chống dị ứng giúp cho niêm mạc mũi phục hồi chức năng của mình và luyện tập để thích nghi với sự thay đổi về thời tiết. Đồng thời phải chú ý cải thiện môi trường khí thở mà chúng ta đang sống, loại bỏ những yếu tố độc hại đến đường hô hấp như các hóa chất kích thích: khói bụi, thuốc lá...

Sau mổ xoang cần được chăm sóc hố mổ định kỳ để phòng ngừa tái phát, trong đó xịt mũi bằng nước mũi sinh lý hoặc nước biển là một biện pháp đơn giản không độc hại, ít tốn kém, giúp cho sạch mũi xoang, loại bỏ một phần những chất độc hại bám trong mũi để mũi phục hồi nhanh hơn.

GS-TS Nguyễn Hữu Khôi: điều trị viêm xoang phải phối hợp nhiều cách. Ảnh: Đức Quang

- Cháu được biết là viêm xoang bắt nguồn từ viêm mũi, vậy thì viêm mũi là do đâu mà có? Giữa Viêm mũi - Viêm họng - Viêm xoang, mối quan hệ là thế nào? Hiện nay cháu cũng bị viêm xoang (chảy nước mũi đục, ngạt mũi, nặng mặt, thỉnh thoảng đau đầu, lại ho nữa, thường hay bị vào mùa lạnh khô) cháu không biết là có chữa khỏi được không hay là chỉ hạn chế bệnh tiến triển. Cháu bị từ hồi lớp 9, năm nay 22 tuổi rồi. (Phuong Thuy, 22 tuổi, Nghe An)

- GS-TS Khôi: Mũi - xoang - họng là một hệ thống, là phần đầu tiên của bộ máy hô hấp, là cổng vào của khí thở để cơ thể sử dụng. Mũi - xoang và họng cũng là nơi thanh lọc không khí ngăn chặn những chất gây bệnh, không cho xâm nhập vào cơ thể, do vậy nó dễ bị nhiễm bệnh nhất. Mỗi ngày cơ thể hít vào 8.000-9.000 lít không khí, vậy thì những chất kích thích và độc hại có trong không khí theo vào mũi phải ngăn chặn lại.

Xoang là các hốc phụ cạnh mũi, giúp mũi hoạt động; họng là phần tiếp nối phía sau của mũi để dẫn không khí xuống khí phế quản vào phổi. Vì vậy, một viêm mũi mạn tính, đến một lúc nào đó sẽ đưa đến viêm xoang và viêm mũi xoang chắc chắn tác hại đến họng và ảnh hưởng xấu đến phế quản và phổi. Viêm mũi xoang mạn tính là bệnh dai dẳng rất khó chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể chế ngự được nếu biết kết hợp các cách điều trị như: điều trị tại chỗ, dùng thuốc toàn thân, tập luyện thở và cải thiện không khí mà chúng ta đang sống.

- Một năm nay, cứ đến lúc giao mùa, khi cháu hắt xì hơi mũi cháu bị chảy máu và rất khó chịu. Sau đó nhiều lúc máu chảy ra và bị đông lại trong mũi. Cảm giác mũi lúc nào cũng ngứa và đau. Năm trước cháu đã uống 5 thang thuốc nam nhưng không đỡ. Hiện nay hằng ngày cháu đang xịt mũi bằng thuốc xịt mũi Dophazolin. Mong bác sĩ tư vấn cho cháu. Cháu xin cảm ơn! (Trần Thùy Dung, 22 tuổi, Thành phố Hà Tĩnh.)

- Dược sĩ Thúy: Các triệu chứng này chứng tỏ ngoài việc cơ địa mẫn cảm với thời tiết, thành mạch mũi của cháu còn kém bền. Vì vậy bạn cần đưa cháu đến các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa tai mũi họng để được các bác sĩ chẩn đoán và điều trị. Không nên tự ý dùng các loại thuốc nam khi chưa biết rõ thành phần và công dụng của nó.

Theo khuyến cáo thì tất cả các loại thuốc gây co mạch (Dophazolin, Naphazolin...) không được dùng trong thời gian dài quá 7-10 ngày vì có thể làm mất tính đàn hồi của niêm mạc mũi, polyp mũi...Sau này nếu bệnh tái phát sẽ rất khó chữa trị.

Có một cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả là vệ sinh mũi bằng các dung dịch nước muối, nước biển có bổ sung thêm các nguyên tố vi lượng như đồng và kẽm (Xisat). Bạn có thể tìm mua ở các nhà thuốc trên toàn quốc.

- Lúc trước tôi mắc bệnh viêm xoang, thường là một năm bị 2 lần. Sau này tôi dùng thuốc rửa mắt, mũi Natri clorid 0.9% để vệ sinh hàng ngày và hơn 1 năm qua tôi không bị viêm nữa. Tôi cũng thường nhỏ mũi cho con tôi (2 tuổi) để phòng bệnh. Tuy nhiên, tôi phải nhỏ rất nhiều mới có hiệu quả, có khi 2 cha con nhỏ hết 1 chai 10 ml trong 1 ngày (khoảng 8-10 giọt, 1 lần x3) trong khi hướng dẫn chỉ nhỏ 1-3 giọt và 1-3 lần trong ngày. Dùng nhiều như vậy có hại không ? (Lý Minh Văn, 34 tuổi, Hà Đông)

- GS-TS Khôi: Dùng nước muối sinh lý Natri clorid 0,9% để vệ sinh mũi hàng ngày hoàn toàn không có hại nhưng phải dùng đúng cách thì hiệu quả mới rõ rệt. Trước hết là phải dùng nhiều lần trong ngày, đặc biệt ở trẻ em thì nhỏ mũi ít khi vào sâu cho nên tốt nhất là bơm thuốc vào mũi hoặc dùng thuốc dưới dạng bình xịt. Nước muối chứa trong bình xịt khi sử dụng do có van áp lực cho nên đưa được một lượng nước đủ thấm trong mũi và vào được các ngóc ngách trong mũi, các chất gây bệnh thường ứ đọng ở trong các ngách mũi. Xịt nước muối dưới áp lực vào sâu sẽ tống suất được các chất kích thích gây bệnh bám ở trong mũi giúp cho niêm mạc mũi phục hồi chức năng của mình. Đối với trẻ em trong những đợt viêm mũi cấp tính cần xịt tối thiểu là 5 lần một ngày.

- Em bị bệnh phì đại cuống mũi từ hai năm nay, cứ mỗi lần thời tiết thay đổi là hay nghẹt mũi và rất khó chịu. Xin bác sĩ cho biết bệnh này có chuyển sang viêm xoang không? Tại sao lại bị phì đại cuống mũi? Có cách nào chữa trị khỏi hẳn không? Xin cảm ơn bác sĩ ! (Le Thanh Tanh, 32 tuổi, Nha Trang-Khanh Hoa)

- GS-TS Khôi: Trong mũi, mỗi bên có 3-4 cuốn mũi để tạo nên sự khúc khuỷu làm cho không khí đi từ từ qua mũi, nhờ vậy, mũi có thể sưởi ấm, tăng độ ẩm, làm sạch, giữ lại các yếu tố gây bệnh. Phì đại cuốn mũi là một bệnh, nhưng nghẹt mũi không hoàn toàn là do phì đại cuốn mũi, còn có thể do những đợt viêm mũi xoang cấp tính hoặc mạn tính; còn có thể do những bất thường về cấu trúc trong mũi như lệch vẹo vách ngăn mũi; cũng có khi do một khối u đang lớn dần lên trong mũi mà thường gặp là polype mũi. Bạn cần đến phòng khám chuyên khoa tai mũi họng để soi mũi, nội soi và làm các xét nghiệm cần thiết mới xác định nguyên nhân nghẹt mũi là do phì đại cuốn mũi hay do nguyên nhân khác. Mỗi nguyên nhân có cách chữa trị thích hợp. Đối với phì đại cuốn mũi, cách điều trị từ đơn giản đến phức tạp là dùng thuốc tại chỗ; tiêm vào cuốn mũi; đốt để thu nhỏ lại hoặc cắt bỏ một phần hoặc toàn phần. Những điều này phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện.

- Cháu mới được hơn 1 tháng tuổi, có rất nhiều gỉ mũi. Tôi thường lấy tăm bông nhỏ để lấy những rỉ mũi gần nhưng cũng không hết và vì sợ đau cháu. Khi cháu hắt hơi gỉ mũi nhỏ thường theo ra. Điều tôi lo hơn cả là cháu khi ngủ hay thức, tiếng thở rất to như ngáy và cảm giác rất khó chịu. Xin bác sĩ chỉ giúp cách để cháu đỡ hơn. Tôi chân thành cảm ơn! (Quang Lợi, 25 tuổi, BQLDA Khu đô thị bờ đông sông đáy TP Phủ lý tỉnh Hà Nam)

- Dược sĩ Thúy: Khi gỉ mũi đã đóng cứng, nếu bạn cố dùng tăm bông để lấy ra có thể làm tổn thương niêm mạc mũi của cháu. Vì vậy trước lấy gỉ mũi, bạn nên nhỏ mũi cho cháu bằng các dung dịch nước muối, nước biển để các dung dịch này thấm sâu vào niêm mạc mũi giúp loại bỏ chất bẩn dễ dàng hơn. Chứng nghẹt mũi cũng có thể làm cháu thở khó và phát ra âm thanh lớn. Vì vậy nên phòng ngừa cho cháu bằng cách vệ sinh mũi hàng ngày theo cách trên.

- Bé 2 tuổi thường xuyên bị chảy nước mũi xanh, khi đặc khi loãng. Xin bác sĩ cho biết cháu bị bệnh gì, cách phòng và chữa? Cảm ơn bác sĩ! (Văn Phạm Trung Mạnh, 22 tuổi, Đà Nẵng)

- DS Thúy: Cháu bị chảy nước mũi xanh chứng tỏ đã có hiện tượng viêm mũi xoang do bội nhiễm. Vì vậy bạn nên đưa cháu đến các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, không nên tự ý dùng các loại thuốc kháng sinh, co mạch khi chưa được bác sĩ tư vấn. Về cách phòng bệnh bạn có thể tham khảo ở trên.

- Tôi là giáo viên, do phải dạy rất nhiều nên tôi thường xuyên bị viêm mũi và họng. Xin bác sĩ cho biết có cách nào phòng bệnh cho những người thường xuyên phải nói và hít bụi phấn như tôi không? Xin cám ơn bác sĩ! (Nguyen Thi Lanh, 26 tuổi, Truong cao dang bach nghe-Hai Phong)

- GS-TS Khôi: Trước tiên nếu thực sự do bụi phấn thì bạn nên chuyển sang dùng loại phấn không bụi hoặc loại bảng dùng bút lông. Nếu không có điều kiện thay đổi việc tiếp xúc với bụi phấn thì cần lưu ý, khi viết bảng, nên đứng trên luồng gió để hạn chế việc hít nhiều bụi phấn vào mũi, sau mỗi buổi giảng, nên xịt rửa mũi bằng nước muối sinh lý hoặc nước biển sâu.

- Tôi bị viêm mũi dị ứng khoảng 8 năm nay, mỗi sáng thức dậy đều bị sổ mũi. Khoảng 6 tháng gần đây, ngoài sổ mũi rất khó chịu, tôi còn bị cảm giác ngứa ở xung quanh môi, mũi, họng và tai (khoảng 3 lần một tuần) nhưng sau đó khoảng 1 giờ là hết. Triệu chứng này là sao? Có nghiêm trọng không? Có chữa khỏi được không? (Ngọc Thảo, 34 tuổi, Hà Nội)

- GS-TS Khôi: Viêm mũi dị ứng có nhiều biểu hiện khác nhau tùy theo phản ứng của từng cơ thể đối với chất kích thích, chất gây dị ứng và tùy theo sự tiến triển của bệnh, điều trị đã có trước đó. Các triệu chứng viêm mũi dị ứng thường gặp là: ngứa mũi, họng, tai, mắt, hắt xì hay gọi là nhảy mũi, sổ mũi hay chảy mũi thường là nước trong về sau mới chuyển thành nước nhầy kèm theo nghẹt mũi. Nhưng không phải bệnh nhân nào cũng có đầy đủ các triệu chứng trên mà ở mỗi người có khi chỉ một vài triệu chứng nổi bật.

Trường hợp của bạn: ngứa mũi, môi, họng tai có thể do dị ứng, cũng có thể do chất kích thích có trong môi trường bạn sống và không thực sự nghiêm trọng nhưng lại gây khó chịu làm giảm chất lượng cuộc sống. Điều đầu tiên bạn phải kiểm tra lại môi trường sống có những chất gây kích thích hay không, có dị ứng với những chất gì để mình tránh, đồng thời đến khám tai mũi họng để bác sĩ hướng dẫn về dùng thuốc uống cũng như xịt tại chỗ. Bạn không nên tự dùng thuốc xịt và thuốc uống nếu không hiểu rõ cơ chế tác dụng và tác hại vì có những loại thuốc xịt mũi chỉ cải thiện lúc đầu, về sau thì lại nặng hơn.

- Chồng cháu bị viêm xoang, cháu bị viêm mũi dị ứng, con gái cháu mới 2 tuổi, nhưng cứ hôm nào trở trời là lại chảy nước mũi trong vào ban ngày, đêm thì ngạt mũi. Bé cứ bị khoảng 3-4 ngày thì hết, có khi bị đến chục ngày. Cháu cho uống thuốc cảm Tify thì đỡ nhưng thấy hại gan. Cho cháu xin bác lời khuyên phải uống thuốc gì, có cách gì chữa khỏi được không ạ, Có sợ con cháu bị di truyền bệnh hay lây bố mẹ không ạ? (Nguyễn Khánh Linh, 28 tuổi, Quảng Ninh)

- GS-TS Khôi: Ở một số người có cơ địa dễ bị dị ứng, khoa học gọi là Atopy như là nổi mề đay, viêm mũi dị ứng, chàm ngoài da... và người ta thấy nếu bố mẹ cũng bị thì con cũng dễ bị.

Nhưng cơ địa dị ứng chỉ mắc bệnh khi tiếp xúc nhiều lần với một chất nào đó có thể là thức ăn, bụi trong khí thải, mỹ phẩm bôi ngoài da... vì vậy bệnh viêm mũi dị ứng có thể chữa được bằng cách đơn giản nhất là phát hiện những chất nào khi mình tiếp xúc thì gây bệnh để tránh. Bệnh viêm mũi dị ứng không lây vì cùng một chất mà có người bị, người không.

Khi có một cơn hay đợt viêm mũi dị ứng do tiếp xúc chất kích thích thì có thể dùng một loại thuốc chống dị ứng, hiện nay có rất nhiều loại trên thị trường do vậy cần có sự tư vấn của bác sĩ để dùng thuốc không gây hại cho trẻ em, không gây buồn ngủ cho những người làm nghề nghiệp cần tỉnh táo như: lái xe, công nhân đứng máy...

Paracetamon có trong các loại thuốc cảm như Tify chẳng hạn không phải là thuốc chống dị ứng, không được lạm dụng vì sẽ gây hại cho gan. Cần lưu ý, hiện nay có một số thuốc cảm người ta có cho thêm thuốc chống dị ứng vào cho nên khi sử dụng cần phải biết rõ thành phần của nó.

Cách chữa đơn giản nhất là bơm rửa nước muối hoặc xịt nước muối, nước biển với những bình xịt thích hợp giúp cho viêm mũi ở trẻ em nhanh khỏi hơn nếu chỉ dùng thuốc đơn thuần.

- Tôi bị viêm mũi mỗi tháng 2-3 lần, mỗi lần kéo dài 3-4 ngày. Chỉ sau khi uống thuốc Decolgen thì bệnh mới thuyên giảm và khỏi. Sau khi uống Decolgen khỏi bệnh được 2-3 ngày lại tái phát. Tôi đã đi khám và dùng nhiều loại thuốc nhỏ mũi nhưng không có tác dụng. Tôi phải làm gì và có nên uống nhiều Decolgen như vậy không? (Ngô Quốc Lương, 28 tuổi, Thái Bình)

- DS Thúy: Nếu để tình trạng viêm mũi tái đi tái lại có thể dẫn đến viêm xoang và nhiều hậu quả khác. Vì vậy bạn cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng để xác định rõ nguyên nhân gây viêm mũi (do dị ứng, vi khuẩn, vẹo vách ngăn mũi...) thì mới có hướng điều trị hiệu quả.

Sở dĩ bạn uống Decolgen nhưng cứ bị tái phát là do thuốc này chỉ điều trị triệu chứng (cảm, sổ mũi, nghẹt mũi) mà không can thiệp triệt để nguyên nhân gây bệnh. Decolgen có chứa hoạt chất kháng Histamin thế hệ cũ nên sẽ làm cho người bệnh có cảm giác ngầy ngật, buồn ngủ, mệt mỏi... không nên lạm dụng.

- Mỗi khi mùa đông về, cổ họng tôi có cảm giác như bị ngạt mỗi khi nuốt. Tôi có cảm giác như có vật gì cản lại trong họng mặc dù không đau nhưng cảm giác rất khó chịu. Rất mong nhận được tư vấn của bác sĩ. (Trần Thị Hiền, 42 tuổi, Đà Nẵng)

- GS-TS Khôi: Theo bạn miêu tả, có thể bạn bị thể viêm họng chịu ảnh hưởng của dị ứng và thay đổi thời tiết. Cần lưu ý trong họng có rất nhiều mầm bệnh mà lúc cơ thể khỏe mạnh thì nó không gây bệnh được nhưng khi thay đổi thời tiết, khi nhiễm lạnh, khi căng thẳng quá mức, khả năng tự điều chỉnh của cơ thể giảm xuống, chúng sinh sôi nảy nở làm mất sự cân bằng vốn có trong họng và gây nên một số triệu chứng khó chịu như bạn miêu tả. Tốt nhất và đơn giản nhất là bạn nên rèn luyện thể lực, tập luyện để thích nghi với khí hậu, tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh. Một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, không tốn kém là súc họng thường xuyên bằng nước ấm có pha thêm muối ăn. Lưu ý cách súc, trong dân gian thường gọi là "khò" chứ không phải súc miệng thông thường. "Khò" trong khoảng 5 phút với nước ấm pha muối mỗi lần, tối thiểu ngày 3 lần sẽ giúp hạn chế việc viêm họng.

- Tôi thường xuyên bị viêm họng, ra mũi đặc, đau nửa đầu bên trái, trên my mắt trái khoảng 5 năm trở lại đây. Nhưng cách đây hơn 1 năm tôi lại bị đau tai trái. Tôi đã đi chụp phim nhiều lần nhưng không phát hiện bị viêm xoang. Tôi có hỏi bác sĩ về tai trái thì được trả lời là do viêm họng nên dẫn đến đau tai. Cho tôi hỏi tôi bị bệnh gì? (Lê Thị Thu Hằng, 31 tuổi, K97/18 Lý tự trọng - Đà nẵng)

- GS-TS Khôi: Viêm họng hay đúng hơn là viêm amidan thì thường là gây đau ở tai. Amidan là hai khối bạch huyết lympho nằm ở hai bên họng và dưới tai, viêm amidan mãn tính làm cho viêm mũi xoang nếu có sẽ nặng lên và khó chữa do vị trí ở giữa mặt và dưới hộp sọ cho nên viêm mũi xoang thường gây đau nhức mặt, nhức hốc mắt, vùng thái dương và nhức đầu.

Để chấn đoán chính xác viêm xoang, ngoài những triệu chứng gây khó chịu như bạn miêu tả thì cần được nội soi mũi và chụp phim CT (chụp x quang cắt lớp điện toán) mới có thể loại trừ một cách chính xác bạn không bị viêm xoang.

Bạn nên đến những cơ sở chuyên khoa tai mũi họng có điều kiện để chuẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp.

- Khi trẻ bắt đầu ho, sổ mũi có nên dùng luôn kháng sinh không ạ, vì sợ để lâu lại vào phế quản? (Đào Thị Dung, 31 tuổi, Số 4, ngõ 142/1 Kim Giang, Hoàng Mai, Hà Nội)

- DS Thúy: Các triệu chứng ho, sổ mũi có thể do rất nhiều bệnh lý mang lại, trong đó có những trường hợp hoàn toàn không có nhiễm khuẩn. Việc dùng kháng sinh trong những trường hợp ho, sổ mũi không do vi khuẩn chẳng những không cải thiện bệnh tình mà còn có thể gây ra tình trạng đề kháng thuốc rất nguy hiểm.

Khi bắt đầu có triệu chứng ho, sổ mũi bạn nên đi khám để được bác sĩ tư vấn kịp thời, tránh những biến chứng cho đường hô hấp dưới như phế quản, phổi. Bạn không nên tự ý dùng thuốc, nhất là kháng sinh khi chưa được bác sĩ hướng dẫn.

Ngoài ra, để hỗ trợ điều trị bạn có thể dùng những dung dịch nhỏ mũi có thành phần nước muối, nước biển bổ sung nhiều khoáng chất như đồng, kẽm sẽ giúp tăng hiệu quả của các thuốc đi kèm.

Dược sĩ Phan Thị Thanh Thúy suy tư trước một câu hỏi khó của độc giả. Ảnh: Đức Quang

- Tôi vẫn hay dùng các sản phẩm xịt mũi mỗi khi có triệu chứng ngạt thở và chảy nước mũi. Gần đây, tôi thấy có sản phẩm Xisat giúp ngăn ngừa viêm mũi dị ứng và viêm xoang. Tôi muốn hỏi, sản phẩm này khác gì so với những sản phẩm xịt mũi khác và nên dùng nó trong những trường hợp nào?

- DS Thúy: Tùy từng sản phẩm mà thành phần sẽ khác nhau. Hiện các sản phẩm xịt mũi của Việt Nam trên thị trường thông thường là những sản phẩm có công thức nước biển với thành phần chính là muối NaCl và một số muối thông dụng khác như MgCl2, KCl. Riêng Xisat là dung dịch vệ sinh mũi với thành phần nước biển sâu giàu khoáng chất hơn, đặc biệt có chứa đồng và kẽm, có tác dụng săn se niêm mạc, phục hồi niêm mạc suy yếu, sát khuẩn và kháng viêm tốt. Ngoài ra, Xisat còn chứa tinh dầu bạc hà tạo cảm giác mát dịu và giúp mũi thông thoáng. Xisat được khuyên dùng để vệ sinh mũi hàng ngày, nhằm ngăn ngừa sổ mũi, ngạt mũi và viêm xoang. Ngoài ra, nó còn được dùng kèm với các thuốc khác để phối hợp điều trị khi đã mắc bệnh.

- Tôi thỉnh thoảng có hiện tượng ù tai và buốt ở phía trong tai trái. Hiện nay tôi vẫn chưa dùng thuốc gì để điều trị. Xin bác sĩ cho biết cách điều trị bệnh này. (Nguyễn Thị Thuý, 45 tuổi, Sao Đỏ- Chí Linh Hải Dương)

- GS-TS Khôi: Ù tai và nhức tai là một triệu chứng chủ quan và có nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân trước tiên phải tìm đó là các bệnh ở tai như: nút ráy tai gây nghẹt ống tai; viêm tai giữa hoặc bệnh ở tai trong. Ù tai và nhức tai cũng có thể do những nguyên nhân ngoài tai mà người xưa từng nói là "thận khai khiếu" ở tai, có nghĩa là thận đau thì tai "kêu". Thận theo đông y là hệ thống nội khoa chứ không phải là quả thận thuần túy. Những bệnh ở bộ phận kế cận ở vùng cổ mặt như viêm xoang, viêm amidan, ung thư vòm họng, ung thư đáy lưỡi, thanh quản... thường cũng gây đau tai. Đặc biệt là viêm mũi xoang và viêm họng mũi, gây bít tắc con đường thông khí từ mũi họng lên tai có thể gây ù tai và nghe kém. Do nhiều nguyên nhân đưa đến ù tai nhức tai, bạn cần đến các bác sĩ chuyên khoa để được soi tai, khám mũi họng, đo sức nghe, xét nghiệm máu... để tìm ra được nguyên nhân và có điều trị thích hợp. Bạn không nên uống thuốc theo sự mách bảo của những người đã từng bị ù và nhức tai.

- Con cháu được 4 tuổi, khi thời tiết chuyển mùa thường xuyên bị ho viêm họng nhưng không sốt. Nhưng lại có cơn rít như hen. Vậy cháu phải làm gì để ngăn được bệnh này? (Lê Thu Thương, 30 tuổi, 305 - C8 - Giảng Võ)

- DS Thúy: Cháu thường bị triệu chứng trên do cơ địa của cháu mẫn cảm với thời tiết. Để phòng ngừa tình trạng này phải mang khẩu trang khi ra đường và giữ ấm cổ họng... Ngoài ra bạn nên vệ sinh mũi hàng ngày cho cháu (tham khảo các câu trên).

Nếu cháu bị cơn rít như hen, bạn nên đưa cháu đi khám để biết chắc cháu có thực sự bị hen hay không. Từ đó có biện pháp điều trị phù hợp và kịp thời, tránh những hậu quả nguy hiểm cho cháu như khó thở thậm chí có thể ngưng thở.

- Chào bác sĩ, con cháu 12 tháng tuổi, cháu nằm máy lạnh từ nhỏ, thời gian gần đây thời tiến hơi se lạnh nhưng con cháu vẫn nằm máy lạnh, vì nếu cháu tắt máy lạnh đi thì con cháu đổ mồ hôi đầu rất nhiều, nhưng theo cháu biết thì nằm máy lạnh không tốt cho phổi và dễ bị viêm họng vào mùa này. Xin bác sĩ tư vấn cho cháu. Và mấy ngày nay con cháu bị ho có đờm. Xin cảm ơn bác sĩ. (Hồ Vân, 29 tuổi, Q,1, TP HCM)

- GS-TS Khôi: Nằm ngủ trong phòng máy lạnh hiện nay là phương tiện nhiều người sử dụng, có mặt tốt là mát mẻ, nhiệt độ thích hợp giúp cho ngủ ngon nhưng phải lưu ý sự thông khí trong máy lạnh không phải lúc nào cũng hoàn hỏa cho nên bộ lọc của máy lạnh cần phải được kiêm tra thường xuyên nếu không trong phòng sẽ bị ứ đọng khí không tốt cho cơ thể, khi đó không khí chúng ta thở không còn là tươi mát và trong lành như ta tưởng.

Một điều cần chú ý chúng ta không thể sống trong môi trường máy lạnh 24h, mà càng lớn lên thì phải ra môi trường sinh hoạt học tập, vui chơi, và đó chính là môi trường sống tự nhiên của con người.

Lời khuyên ở đây: phải cải tiến thế nào mà phòng ốc các cháu ở, chơi, ngủ, học phải có không thoáng khí, thông khí càng tự nhiên càng tốt. Nếu nằm máy lạnh thì lưu ý càng về đêm càng ngủ sâu thì cơ thể trẻ thiếu sự vận động nên dễ bị cảm lạnh nên máy lạnh nên có điều chỉnh theo giờ và tăng nhiệt độ lúc đêm khuya.

Việc con chị bị ho và có đàm cũng không hoàn toàn do máy lạnh, nhưng vì từ nhỏ cháu đã được sống trong môi trường máy lạnh cho nên càng lớn khi ra ngoài thì khả năng thích nghi của cháu không được tốt, vậy nên giảm thiểu máy lạnh từ từ để cháu thích nghi được.

Đối với cơ thể có 2 nguồn cung cấp sinh lực quan trọng là thực phẩm ăn uống và khí thở. Thực phẩm ăn uống đã được quan tâm quảng cáo rất nhiều nhưng khí thở chưa được chú ý đúng mức nhưng lại vô cùng quan trọng vì mỗi ngày chúng ta chỉ ăn 3-4 lần nhưng thở thì một phút khoảng 20 lần. Và theo không khí thở thì những yếu tố gây bệnh sẽ đột nhập vào mũi, họng và mượn mũi họng là địa điểm tập kết tấn công cơ thể. Khi chuyển mùa, thay đổi thời tiết, sự tự điều chỉnh và chống đỡ của cơ thể giảm sút nhất là trẻ em. Đó chính là thời điểm các bệnh đường hô hấp trên tăng lên như viêm mũi, viêm họng với các biểu hiện thường thấy là sốt nhẹ, mệt mỏi, biếng ăn, sổ mũi, hắt xì, nghẹt mũi, ho...

Bệnh đường hô hấp trên là một bệnh thường xuất hiện trong các thời điểm giao mùa. Chúng ta không nên coi thường vì hô hấp tốt khí thở đưa vào cơ thể trong sạch sẽ giúp cho sự hoạt động hiệu quả của các cơ quan nội tạng, mang lại sức khỏe tốt. Bệnh tuy không gây nguy hiểm tức thì, nhưng nếu tái phát nhiều lần sẽ ảnh hưởng đến phổi như gây nên hen suyễn, viêm phế quản mãn tính... Lúc ấy việc điều trị rất tốn kém. Phòng ngừa và điều trị sớm các bệnh đường hô hấp trên cũng là một biện pháp phòng bệnh tích cực giúp cho cơ thể luôn khỏe mạnh.

Biện pháp phòng ngừa đầu tiên là giúp cho cơ thể làm quen với sự thay đổi khí hậu là tập luyện thể lực, tập thở, chú ý không để bị nhiễm lạnh đột ngột, súc họng bằng nước ấm có pha muối thường xuyên, bơm rửa mũi hoặc xịt mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý hoặc nước biển sâu để giúp cho mũi họng tăng khả năng chống nhiễm bệnh của mình.

Rất cám ơn sự quan tâm của bạn đọc và chúc các bạn có một sức khỏe tốt, đặc biệt là có bộ máy hô hấp khỏe mạnh, dành được nhiều thành công trong năm mới 2009 và đón Tết nguyên đán Kỷ Sửu an lành. Xin chào.

VnExpress

Read more…

Trẻ dưới 3 tuổi dễ mắc bệnh hơn các nhóm tuổi khác

Tư vấn trực tuyến trên VnExpress.net sáng 17/9, hai bác sĩ BV Nhi Đồng 1, Trưởng khoa Nhiễm Trương Hữu Khanh và Trưởng khoa Tiêu hóa Hoàng Lê Phúc cho rằng không phải mọi trường hợp viêm đường hô hấp hay tiêu chảy đều phải dùng kháng sinh.

- Cháu nhà tôi 2 tháng tuổi, bị chàm sữa, đỏ hết cả 2 bên má, thấy cháu ngứa ngáy khó chịu lắm. Tôi mua Eumovate cream về bôi cho cháu có được không? Một số người bày lấy sữa mẹ bôi lên má, hoặc bôi nước miếng của mẹ vào buổi sáng, cách đó có hiệu quả không? (Trần Xuân Triều, 32 tuổi, Thái Bình)

- Bác sĩ Trương Hữu Khanh: Chào bạn. Trẻ 2 tháng tuổi bị chàm sữa là chuyện bình thường và có thể tự khỏi lúc 6 hoặc 12 tháng. Nếu trẻ không cảm thấy khó chịu (vẫn bú, vẫn ngủ, tăng cân bình thường) thì không cần thiết phải điều trị.

Có thể bôi Eumovate cream được. Thông thường, sữa mẹ và nước miếng của mẹ không có tác dụng gì, bệnh sẽ giảm dần khi trẻ lớn lên.

- Tôi có 2 cháu. Cách đây 3 tháng cháu nhỏ 1 tuổi sốt cao 5 ngày rồi nổi ban khắp người, sau đó 1 tháng cháu lớn 4 tuổi cũng bị y như vậy. Hiện cháu nhỏ đang bị sốt và bắt đầu thấy những nốt đỏ khắp người, bác sỹ nói cháu bị sốt phát ban. Nhà tôi có phải phun diệt khuẩn không? Bệnh do nhiễm siêu vi hay là vi khuẩn? Có lây lan không? Làm gì để hạn chế tối đa khả năng bị bệnh? (Phạm Thị Hải Hường, 31 tuổi, Nha Trang)

- BS Khanh: Chào bạn, trường hợp này, khả năng rất cao là con bạn đang mắc Rubella. Bệnh này do siêu vi và khả năng lây lan rất cao nên trong nhà có 1 đợt hai trẻ bệnh là bình thường. Bệnh lây theo đường hô hấp do siêu vi có từ trong chất tiết mũi họng của người bệnh lây cho người khác.

Đây là bệnh rất lành tính, chỉ nguy hiểm đối với người phụ nữ mang thai. Không cần thiết phải phun xịt diệt khuẩn mà chủ yếu là vệ sinh bàn tay, các bề mặt của vật dụng bằng xà phòng. Trẻ mắc bệnh thì nên mang khẩu trang.

Hai bác sĩ tham gia tư vấn trực tuyến về bệnh thường gặp ở trẻ lúc giao mùa "xắn tay" tự truy cập máy tính để trả lời câu hỏi của độc giả. Ảnh: Thiên Chương

- Kính chào bác sĩ! Tôi có cháu trai được 5 tuổi, chúng tôi thường cho cháu ngủ máy lạnh nên cháu bị viêm mũi dị ứng, mỗi lần bị viêm mũi (bên trái) thì mắt bên trái lại sưng đỏ. Xin hỏi là hiện tượng trên có phải ảnh hưởng trực tiếp từ mũi hay không và như vậy cứ mỗi lần cháu bị nghẹt mũi thì mắt lại đỏ? Có biện pháp nào để điều trị hạn chế bệnh của cháu không? (Trần Tuấn Dũng, 27 tuổi, TP HCM)

- BS Khanh: Viêm mũi dị ứng là bệnh không thể tránh được vì cơ thể dị ứng với môi trường. Để giảm khả năng mắc bệnh, chỉ có cách là tránh những môi trường có thể làm trẻ bị dị ứng. Trường hợp con bạn bị dị ứng khi ngủ máy lạnh thì nên để nhiệt độ từ 27 độ trở lên và tránh hướng luồng gió thổi ra. Khi bị viêm mũi dị ứng nặng, có thể kèm thêm sưng đỏ mắt cũng do dị ứng hoặc viêm mũi lâu ngày gây viêm xoang và có thể ảnh hưởng đến mắt. Nếu mắt đỏ kèm theo ngứa thì khả năng do dị ứng nhiều, cách điều trị thông thường là dùng thuốc chống dị ứng. Khi nghi ngờ viêm xoang, nên đến bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được tư vấn.

Nhãn hàng Milex của Tập đoàn sữa Arla Foods (Đan Mạch) sẽ chọn 5 câu hỏi hay nhất của độc giả đã được hai bác sĩ trả lời tư vấn sáng nay trên VnExpress.net để trao thưởng bằng tiền mặt, trị giá 3 triệu đồng một người. Danh sách sẽ được công bố trong thời gian sớm nhất. Thời gian nhận giải sau buổi phỏng vấn trực tuyến 3 ngày.

- Con trai tôi 20 tháng tuổi, 14 kg, cháu rất hay bị viêm họng, viêm phế quản. Cứ 1 tháng cháu bị đến 2 lần, nên gần như uống kháng sinh thường xuyên. Sau mỗi đợt uống, cháu thường bị đi ngoài, rối loạn tiêu hoá mất vài ngày và rất lười ăn. Xin bác sĩ cho biết làm cách nào để hạn chế tối đa bệnh viêm họng và viêm phế quản, và nên uống thuốc nào bổ sung sau mỗi đợt uống kháng sinh để không bị rối loạn tiêu hóa. (Phạm Thúy Nga, 28 tuổi, Tiền Giang)

- BS Khanh: Trẻ sau 6 tháng tuổi đến 2-3 tuổi thường hay mắc bệnh đường hô hấp do trẻ tiếp xúc với môi trường mà chưa có kháng thể nên trẻ dễ mắc bệnh hơn nhóm tuổi khác. Mặt khác, một số trẻ sức đề kháng kém nên tần suất mắc bệnh sẽ nhiều hơn trẻ khác. Không phải tất cả những trường hợp nào viêm đường hô hấp đều phải sử dụng kháng sinh. Do đó chỉ định kháng sinh phải từ bác sĩ. Kháng sinh có thể làm rối loạn tiêu hóa nhưng khi cần thì bắt buộc phải dùng. Hiện nay có một số chất có thể làm giảm tác dụng phụ rối loạn tiêu hóa của kháng sinh chẳng hạn như Probiotic.

- Con trai tôi tròn 1 tuổi, cân nặng của cháu chưa đến 10 kg, ngày tôi cho cháu ăn ba bữa chính là cháo: có ăn thêm bánh hoặc hoa quả rồi uống sữa. Cháu ăn gì thì khi đi ngoài là đi ra y như vậy, như vậy có phải do hệ tiêu hóa của cháu kém không ạ? Tình trạng như vậy khắc phục bằng cách nào thưa bác sĩ? (Giang Lệ Thủy, 28 tuổi, Ninh Bình)

- Bác sĩ Hoàng Lê Phúc: Thường ở lứa tuổi trẻ tập đi, đường tiêu hóa cũng đang thời kỳ phát triển để thích nghi với các loại thức ăn mới nên bé có thể tiêu thức ăn còn nguyên (cọng rau, miếng thịt...). Nếu con bạn vẫn tăng cân bình thường và đi tiêu ít hơn 3 lần trong 1 ngày thì không cần phải uống thuốc thêm. Nếu bé đứng cân hoặc sụt cân bạn cần đưa bé đến cớ sở y tế để được thăm khám thêm.

- Thưa bác sĩ, con em được tròn 8 tháng tuổi, nhưng gần đây cháu thường bị trớ sau khi ăn bác sĩ chỉ cho em cách khắc phục với. (Nguyễn Thị Giang, 27 tuổi, Sơn La)

- BS Phúc: Bạn cần lưu ý đút cho bé ăn chậm, thức ăn nấu mềm dễ tiêu. Khoảng cách giữa các bữa ăn hơn 3 giờ. Không ép bé ăn, bú. Nếu đã làm như trên mà tình trạng trớ vẫn còn hoặc hiện giờ con bạn đang bị đứng cân hoặc sụt cân bạn nên đưa bé đến cơ sở y tế.

- Con gái tôi 2 tuổi, cứ vào mùa thu, nghe tiếng thở của cháu rất rõ tiếng khò khè, nhất là vào buổi đêm. Khi ngủ nằm cùng cháu trên giường còn cảm nhận được rất rõ tiếng khò khè. Cháu không bị ho, sốt hay sổ mũi. Khi mới sinh, cháu đã bị tắc tuyến lệ, đã đi thông 6 lần tại Viện mắt trung ương, nhưng cứ khi bị sổ mũi là cháu lại bị tắc mắt. Xin bác sĩ cho biết cháu bị như thế là do làm sao. Có phải bị hen phế quản không ạ? Xin cảm ơn! (Bich Ha, 31 tuổi, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc)

- BS Khanh: Nếu con bạn 2 tuổi mà thở khò khè theo mùa, nhất là về đêm thì khả năng bị suyễn rất cao. Bạn nên tìm bác sĩ chuyên khoa hô hấp để xác định xem bé có bị suyễn hay không. Ngoài ra, bạn nên chú ý đến chế độ ăn và sinh hoạt, bởi đây cũng có thể làm trẻ tăng nguy cơ khò khè. Nếu đúng như vậy, bạn nên tránh các sinh hoạt và thức ăn đó.

Tắc tuyến lệ là một bệnh bẩm sinh, có trẻ chỉ cần thông một lần là hết, một số trẻ khác phải thông nhiều lần. Điều quan trọng là bạn phải thực hiện các hướng dẫn của bác sĩ sau khi thông để tránh tắc lại.

- Tôi có 2 bé gái sinh đôi, được gần 10 tháng tuổi. Gần một tuần nay cả 2 cháu đều có hiện tượng sốt, ho vào giữa đêm và gần sáng. Khoảng 9 giờ sáng đến tối các cháu lại bình thường. Tôi đã cho các cháu uống thuốc hạ sốt và thuốc ho nhưng vẫn không khỏi. Xin hỏi cháu bị bệnh gì? (Đinh Thị Nhàn, 27 tuổi, Hải Dương)

- BS Khanh: Chào bạn, nếu cháu ho mà kèm sốt, đặc biệt là hơn 3 ngày thì không nên tự uống thuốc mà cần phải đi đến cơ quan y tế để khám bệnh. Khi thay đổi thời tiết nhất là vào mùa này trẻ rất dễ bị viêm đường hô hấp. Nếu trẻ sốt cao và kèm khó thở thì nên mang trẻ đến bệnh viện vì cháu có thể bị viêm phổi. Nếu điều trị muộn sẽ rất nguy hiểm. Muốn tránh cho trẻ ít mắc bệnh vào mùa này cần giữ ấm, tránh sinh hoạt ở những nơi quá nóng hoặc quá lạnh, cần thực hiện một số biện pháp để tăng sức đề kháng cho trẻ như: dinh dưỡng tốt, ngủ đầy đủ, uống nhiều nước.

- Con tôi được 23 tháng tuổi, cháu thường hay bị sổ mũi và ho vào thời điểm giao mùa như hiện nay. Nhưng cho uống thuốc thì cháu không chịu uống, bố mẹ giữ cháu để cho thuốc vào mồm thì cháu phì ra, hoặc có uống vào miệng được thì sau đó lại nôn ra hết, hiện cháu chỉ ho về sáng sớm và đêm, còn ban ngày chỉ sổ mũi, xin hỏi các bác sĩ có biện pháp nào để giúp cháu khỏi bệnh và phòng chống? (Hồng Oanh, 31 tuổi, Việt Trì, Phú Thọ)

- BS Phúc: Bạn cần chú ý giữ ấm cho bé vào ban đêm đặc biệt sau nửa đêm. Tránh làm thay đổi nhiệt độ đột ngột vào buổi sáng. Cho bé mang tất đi trong nhà. Không nên ép bé uống thuốc vì sẽ làm bé dễ bị sặc và những lần sau bé lại càng sợ uống thuốc. Có thể cho bé uống thuốc chung với thức ăn hoặc thêm ít đường nếu bác sĩ không yêu cầu phải uống thuốc lúc đói. Hoặc bạn có thể yêu cầu bác sĩ cho loại thuốc dạng sirô dễ uống.

- Con em nay được 29 tháng, cân nặng 12 kg, bé bị viêm họng liên tục. Lần nào đi khám, bác sĩ kê toa cho uống kháng sinh, kháng viêm. Như vậy thì có ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển của bé không? Và đó có phải là nguyên nhân gây nên tình trạng biếng ăn, còi cọc, chậm nói ở bé không? Xin bác sĩ cho biết cách phòng bệnh viêm họng cho bé? Nếu như bị viêm họng thì có nên uống kháng sinh kháng viêm liên tục như vậy không? (Nguyễn Thị Thắm, 27 tuổi, Phan Thiết)

- BS Khanh: 29 tháng nhưng chỉ nặng có 12 kg thì suy dinh dưỡng là chắc rồi. Trẻ suy dinh dưỡng có sức đề kháng kém nên dễ bị viêm mũi họng, khi cần thiết, bác sĩ mới cho dùng kháng sinh. Không phải tất cả kháng sinh đều ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Bác sĩ chuyên khoa sẽ chọn kháng sinh ít tác dụng phụ nhất khi dùng cho trẻ. Bạn nên xem lại chế độ dinh dưỡng, loại thức ăn, cách cho ăn, hay có thể tham vấn một bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng để cải thiện dinh dưỡng cho bé. Khi cải thiện dinh dưỡng, sức đề kháng của bé sẽ tăng lên, khả năng mắc bệnh hô hấp sẽ giảm.

- Con tôi năm nay 3 tuổi, thường hay bị nóng sốt thất thường, cứ mỗi lần bị bệnh là sốt lên đến 39-40 độ , mỗi khi con tôi sốt cao như thế cho uống thuốc hạ sốt thì cơn sốt có giảm đi dần dần nhưng chỉ khoảng 3-4 giờ sau khi uống thuốc là sốt lại, kéo dài khoảng 3-4 ngày thì hết. Tôi có đưa cháu đi bác sĩ, chẩn đoán "sốt siêu vi". Vậy "sốt siêu vi" là gì? Cách phòng ngừa và phương pháp chữa trị như thế nào? (Tôn Nữ Ngọc Lan, 31 tuổi, TP HCM)

- BS Khanh: Chào bạn, sốt siêu vi là chẩn đoán thường thấy khi vài ngày đầu trẻ bị sốt mà chưa xác định chính xác trẻ mắc bệnh gì. Sốt siêu vi cũng có thể là sốt xuất huyết, cũng có thể là viêm hô hấp hay 1 số bệnh do siêu vi trùng khác. Do đó, thường bác sĩ hẹn bệnh nhân khám lại hay làm một số xét nghiệm để biết thêm chính xác bé bệnh gì và bệnh này thường sẽ tự khỏi trong vòng 5-7 ngày. Bạn có thể tham khảo cách phòng ngừa trong phần trả lời của câu hỏi bên trên.

Bác sĩ Hoàng Lê Phúc: "Chú ý giữ ấm cho trẻ vào ban đêm, nhất là nửa đêm. Tránh làm thay đổi nhiệt độ đột ngột vào buổi sáng". Ảnh: Thiên Chương

- Thưa bác sĩ Hoàng Lê Phúc, bé nhà cháu được hơn 3 tháng tuổi mấy hôm nay cháu bị đi ngoài nhiều lần, phân có màu hơi xanh và có mùi tanh. Cháu vẫn ăn thức ăn như những hôm khác không có gì thay đổi. Bác sĩ cho cháu hỏi có phải bé nhà cháu bị đi ngoài là do thay đổi thời tiết hay bị bệnh gì ạ? Xin cảm ơn! (Nguyễn Thị Dung, 31 tuổi, Hội An)

- BS Phúc: Nếu bé đi phân lỏng hơn 2 lần trong 1 ngày thì bé đã bị bệnh tiêu chảy và bạn cần phải cho bé uống nhiều nước hơn. Nếu bạn đang cho bé bú mẹ thì chỉ cần cho bé bú mỗi cữ bú lâu hơn và nhiều cữ hơn là đủ. Lưu ý làm vệ sinh mũi cho bé trước mỗi cữ bú và khi bé bị nghẹt mũi, sổ mũi, vì một số trường hợp bé sổ mũi nhiều cũng làm đường tiêu hóa bị ảnh hưởng. Bạn cần đưa bé đến cơ sở y tế nếu bé bị sốt hoặc phân có máu.

- Tôi có bé gái 3 tuổi, cháu vẫn khoẻ mạnh và chơi bình thường nhưng thỉnh thoảng khi đang ăn hoặc khi khóc thì cháu lại bị ói ra máu tươi. Cháu đã bị một vài lần, xin bác sĩ cho biết con tôi như vậy có gì bất bình thường không? Cách điều trị như thế nào? Xin cảm ơn (Lê Đức Thọ, 31 tuổi, Hà Tĩnh)

- BS Phúc: Bạn cần đưa bé đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng, tiêu hóa để được thăm khám và làm xét nghiệm thêm.

- Tôi có một cháu trai 3 tuổi. Khi giao từ mùa hè sang thu, con trai tôi bị nổi mề đay rất nặng. Cháu đã được mẹ cho đi khám ở viện Nhi, Xanhpon, Bạch Mai và đều được chuẩn đoán là dị ứng cơ địa, mề đay cấp. Các bác sĩ kê thuốc kháng histamin. Tuy nhiên, khi uống thuốc cháu không đỡ, nổi khắp người và cả mặt, tay chân hơi phù. Những đám mề đay này rất ngứa, lan to. Xin bác sĩ tư vấn. (Lê Thị Lan Anh, 33 tuổi, Đông Triều, Quảng Ninh)

- BS Khanh: Nổi mề đay là hiện tượng phản ứng của cơ thể với một chất hay một hiện tượng môi trường. Ví dụ: sau khi ăn phải thức ăn hay nhiệt độ môi trường thay đổi, người bệnh có thể nổi mề đay.

Trường hợp của con bạn nổi mề đay nặng khi giao mùa từ hè sang thu, có khả năng vì nhiệt độ môi trường thay đổi hay có một loại phấn hoa nào đó xuất hiện vào mùa này gây dị ứng. Ngoài ra, bạn cũng nên xem vào mùa này, con bạn có ăn thức ăn nào đặc biệt hay không.

Khi nổi mề đay, sử dụng thuốc kháng histamin là đúng. Tuy nhiên, một số trường hợp nặng gây ngứa nhiều, khó thở, cần phải nhập viện để dùng thêm những thuốc khác.

Để phòng ngừa, bạn nên tìm nguyên nhân như đã nói trên, ngoài ra cần tẩy giun theo định kỳ cho bé.

- Con gái tôi 18 tháng, thường bị viêm họng. Đi khám bác sĩ chẩn đoán cháu bị viêm họng cấp. Hết bệnh chuyển sang tiêu ra máu, bác sĩ chẩn đoán nhiễm trùng tiêu hóa. Nhưng xét nghiệm máu, phân không tìm thấy vi trùng. Bé được đổi kháng sinh khác là Bactrim (trước đây khi viêm họng cháu dùng Sobrex, Ceceed..)và men bio thì khỏi sau 4 ngày. Xin hỏi bé bị bệnh gì? Phòng ngừa thế nào (cháu đã 2 lần bị như thế: sau điều trị viêm họng cấp thì chuyển sang tiêu ra máu.) (Hòa Lộc, 27 tuổi, TP HCM)

- BS Phúc: Nhiều khả năng con bạn bị tiêu chảy do tác dụng có hại của kháng sinh. Kháng sinh rất tốt để điều trị các vi khuẩn gây bệnh nhưng đồng thời cũng phá hoại các vi khuẩn tốt sống cộng sinh trong đường tiêu hóa của chúng ta. Bạn nên thông báo cho bác sĩ biết tình trạng này ở những lần khám sau để bác sĩ có thể cân nhắc cho con bạn dùng thêm probiotic (trong dân gian gọi là men tiêu hóa sống) cùng với kháng sinh.

- Bác sĩ cho tôi hỏi, với trẻ hay sụt sịt khi thời tiết giao mùa thì dùng xịt muối biển có được không? Ngoài ra, nếu trẻ bị mũi sụt sịt rồi xuống họng thành đờm thì cho uống long đờm luôn có được không? (Giang, 28 tuổi)

- BS Khanh: Khi trẻ sổ mũi sụt sịt, sử dụng thuốc nhỏ hay xịt mũi bằng natri clorua là rất tốt. Thuốc này không có tác dụng phụ. Trẻ bị sụt sịt là do tại vùng mũi, không cần thiết phải cho uống thuốc long đờm vì thuốc này chỉ có tác dụng từ phế quản trở xuống.

- Tôi có bé trai 38 tháng tuổi. 10 ngày nay bé bị ho, không sốt, không chảy mũi. Tôi đã tự mua thuốc 4 ngày không hết. Bác sĩ bảo cháu bị viêm họng, cho thuốc 3 ngày không hết. Mà cháu cứ ho liền tiếng. Hôm qua, cháu bị chảy máu cam. Nhưng cầm được. Đêm qua tôi phát hiện trong miệng cháu ở hai bên má có cục máu màu đỏ. Tôi lo quá, phải xử lý thế nào đây? Ban đêm cháu cũng hay bị nghẹt mũi? Việc uống thuốc chữ T trị ho nhiều có ảnh hưởng gì không? (Trần Quốc Thắng, 27 tuổi, Hà Nội)

- BS Khanh: Chào bạn, ho mà không sốt cũng là triệu chứng của viêm hô hấp. Nếu ho 3 ngày mà không giảm thì nên đi khám bác sĩ. Chảy máu cam có rất nhiều nguyên nhân nhưng thường là do điểm mạch máu ở góc mũi vỡ ra. Trẻ em thường hay bị chảy máu cam nên bạn đừng quá lo lắng. Con bạn bị chảy máu cam mà sáng hôm sau trong miệng có một, hai cục máu đỏ là do máu cam chảy đọng lại chứ không có gì đáng lo ngại. Nếu trẻ chảy máu cam tái phát nhiều lần thì nên mang trẻ đến bác sĩ tai mũi họng. Bạn không nên tự sử dụng thuốc thường xuyên mà nên có chỉ định của bác sĩ vì thuốc nào sử dụng lâu sẽ có tác dụng phụ.

Phút trầm tư của bác sĩ Khanh trước câu hỏi của độc giả. Ảnh: Thiên Chương

- Tôi có hai cháu: cháu trai được hơn 5 tuổi và cháu gái được 33 tháng. Cả hai con tôi đều rất hay bị viêm họng. Mỗi khi chuyển thời tiết và vào mùa đông, cháu lớn còn hay bị viêm amiđan mủ. Tôi muốn hỏi bác sĩ là với cháu lớn, tôi có nên cho cháu đi cắt amiđan không và với cả hai cháu tôi có thể làm thế nào để cải thiện sức đề kháng cho các cháu? (Nguyễn Phương Linh, 32 tuổi, Diễn Châu, Nghệ An)

- BS Khanh: Con bạn nếu vị viêm amiđan mủ tái đi tái lại nhiều lần, đặc biệt khi ảnh hưởng đến đường thở của trẻ thì nên khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để quyết định cắt hay không cắt amiđan cho bé. Amiđan là một tổ chức của hệ thống miễn dịch, nếu không mắc bệnh, đây là tổ chức có lợi cho sức đề kháng của trẻ. Do đó, cắt hay không là tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ tai mũi họng.

- Con trai tôi lên 4 tuổi. Cháu hơi biếng ăn nhưng tôi rất chú ý cho cháu ăn nhiều rau để nhuận tràng nhưng không hiểu sao cháu đi đại tiện rất rât khó khăn vì quá táo bón và khuôn rất to. Tôi đã cho cháu uống men tiêu hóa bio baby nhưng không đỡ. Xin bác sĩ chỉ giúp có thuốc gì giúp cháu ăn ngon miệng và đi đại tiện được dễ dàng hơn không? (Nguyễn Đào An, 31 tuổi, Tôn Đức Thắng - Hà Nội)

- BS Phúc: Bạn không nên cho bé ăn quá nhiều rau để chữa táo bón vì chế độ ăn của bé sẽ mất cân bằng, thiếu các nhóm thực phẩm cần thiết khác như đạm, đường. Nếu bé vẫn tăng cân bình thường và hiện tại không bị suy dinh dưỡng thì bạn cần phải tìm lý do tại sao bé không chịu đi tiêu (như sợ nhà vệ sinh dơ, sợ tối, đau khi đi tiêu hay là ham chơi, xem tivi... ) để loại bỏ các yếu tố nguy cơ này thì bệnh mới không tái phát.

Thường bạn có thể dùng Duphalac gói 15 ml (liều dùng 1 ml mỗi kg cân nặng một ngày) trong khoảng 1 tuần. Nếu có cải thiện thì có thể dùng tiếp cho đến khi bé tiêu phân mềm cho tới lòng thì có thể giảm liều dần và tiến tới bỏ thuốc khi đã loại bỏ được các yếu tố nguy cơ kể trên. Thời gian điều trị có thể vài tháng tùy theo mức độ bệnh và sự hợp tác của gia đình.

- Cháu nhà em được 2,5 tuổi, từ khi được 1,5 tuổi đến nay cháu thường xuyên bị viêm đường hô hấp trên (triệu chứng: họng sưng đỏ, ho, sốt, nhiều đờm), thời gian tái phát lại thường từ 2 đến 3 tháng. Cháu được các bác sĩ kê đơn uống thuốc kháng sinh là Ceclo, kháng viêm và long đờm, thời gian uống liên tục 6-7 ngày, bệnh có hết nhưng một thời gian lại tái phát. Xin hỏi có cách nào điều trị bệnh để không bị tái phát lại không ạ? (Trần Huy, 34 tuổi, Bình Định)

- BS Khanh: Bệnh viêm đường hô hấp thường tái đi tái lại, đặc biệt là ở trẻ dưới 3 tuổi nên con bạn thường bị cũng không phải là quá bất thường. Việc uống kháng sinh hay một số thuốc đi kèm là tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng. Để phòng ngừa tái phát, cần thực hiện 1 số biện pháp như: tránh cho trẻ sinh hoạt quá lâu ngoài trời, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi, thường xuyên giữ ấm khi trời lạnh, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng.

- Con tôi năm nay được 17 tháng, cháu hay bị sốt và loét miệng. Mong bác sĩ giúp tôi cách chữa trị. Xin cám ơn bác sĩ (Cao Thị Kim Tân, 29 tuổi, Phú Yên)

- BS Khanh: Nếu con bạn sốt và loét miệng, bạn nên xem thêm lòng bàn tay và lòng bàn chân, gối, mông có nổi bóng nước không. Nếu có thì khả năng con bạn bị bệnh tay chân miệng rất cao. Bệnh này cần phải được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa mới xác định liệu có diễn tiến nặng dẫn đến biến chứng hay không. Theo tôi, bạn không nên tự điều trị cho trẻ lúc này mà nên đến bác sĩ chuyên khoa. Mùa này, trẻ bị tay chân miệng rất nhiều và cũng đã có nhiều ca biến chứng nặng.

- Con tôi 6 tuổi, cháu ăn thường hay bị nôn (nhợn ói) và rất khó nuốt thức ăn vào, đi khám bác sĩ bảo cháu bị viêm da dày cho thuốc uống vẫn không khỏi, xin bác sĩ cho biết cách điều trị như thế nào có hiệu quả nhất? (Trịnh Phương Thùy, 34 tuổi, An Giang)

- BS Phúc: Bé bị viêm dạ dày thì không khó nuốt thức ăn, chỉ biếng ăn do khó tiêu hoặc đau bụng. Trong trường hợp này bạn nên đưa trẻ đến bệnh viện khám để xác định tình trạng nuốt khó hay chỉ đơn thuần trẻ từ chối ăn do viêm dạ dày vì nuốt khó là một vấn đề có cách điều trị hoàn toàn khác.

- Con gái cháu được gần 2 tuổi, mỗi khi thời tiết thay đổi bé hay bị hắt hơi, chảy nước mũi, sau đó ho và sốt. Mặc dù cháu đã tiêm phòng đủ. Vậy xin hỏi bác sĩ cách phòng tránh bệnh, và cách chăm sóc trẻ khi thời tiết giao mùa. (Lưu Thị Vân, 28 tuổi, Hưng Yên)

- BS Khanh: Tiêm phòng đầy đủ là điều rất tốt, tuy nhiên tiêm ngừa theo chương trình tiêm chủng mở rộng (miễn phí) là chưa thật đầy đủ vì còn một số bệnh cần phải tiêm thêm (phải trả tiền). Nếu tiêm đủ thì khả năng mắc bệnh sẽ giảm hơn so với trẻ khác. Việc trẻ thường hắt hơi, sổ mũi khi thay đổi thời tiết có thể là do dị ứng nhưng không điều trị đúng sau đó sẽ chuyển sang ho và sốt. Do đó, khi mới hắt hơi sổ mũi, bạn nên rửa mũi bằng dung dịch Natriclorua chín phần nghìn và giữ ấm cho trẻ sẽ hạn chế chuyển sang ho, sổ mũi.

Hàng nghìn câu hỏi của bạn đọc gửi đến VnExpress.net nhờ các bác sĩ tư vấn. Ảnh: Thiên Chương

- Cháu nhà em 26 tháng, hay bị đi phân sống, có lần bé ị và tè vào bô em có nhìn thấy vài hạt mỡ nổi như ở chậu rửa bát. Em đã cho cháu uống các loại thuốc và men tiêu hóa theo hướng dẫn của dược sĩ. Xin bác sĩ cho biết bệnh đó có nguy hiểm không và cách chữa trị? (Phan Quỳnh Nga, 30 tuổi, Láng - HN)

- BS Phúc: Nều bé đứng cân hoặc sụt cân bạn nên đưa bé đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa để được xét nghiệm thêm. Còn bé vẫn tăng cân bình thường thì ở lứa tuổi này đôi lúc bé có thể đi phân sống (nguyên cọng rau, thịt hay ít hạt mỡ...) vì đường tiêu hóa đang trong thời kỳ chuyển qua giai đoạn phát triển mới.

- Con tôi vừa trải qua đợt viêm phế quản - họng - mũi, sau đó vì ho nhiều nêu cháu bị viêm tai thanh dịch. Bác sĩ cho cháu uống 3 đợt kháng sinh liên tiếp, và bảo có thể sau này cháu phải nạo VA để tránh tái phát. Xin hỏi cách phòng tránh viêm tai giữa ở trẻ, và tôi có nên cho bé nạo VA không? (Bích Lâm, 32 tuổi, Đông Anh, Hà Nội)

- BS Khanh: Viêm VA kéo dài có thể sẽ gây viêm tai và viêm tai kéo dài sẽ ảnh hưởng đến khả năng nghe của bé. Do đó, nếu con bạn có viêm tai và chảy mũi kéo dài thì nên nạo VA để tránh những biến chứng trên.

- Con gái cháu đến nay được 19 tháng. Cứ mỗi lần thời tiết thay đổi cháu lại bị viêm mũi họng rất khó thở dẫn đến ho khan. Đi khám bác sĩ cho biết cháu bị hen phế quản sơ nhiễm. Vậy cháu xin hỏi bác sĩ có phưong pháp hay thuốc gì để điều trị dự phòng cho con cháu không ạ? Và thời gian dự phòng trước giao mùa là bao lâu? (Đào Bích Thuận, 31 tuổi, Hải Phòng)

- BS Khanh: Có thể chị nghe nhầm chứ thực tế không có bệnh hen phế quản sơ nhiễm mà chỉ có hen phế quản, còn gọi là suyễn. Thường bệnh suyễn được chia làm nhiều bậc. Nếu con chị bị suyễn, chị nên thực hiện đúng những biện pháp mà bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn mới phòng ngừa lâu dài được.

- Hai đứa con tôi (một bé lên 4 và bé còn lại lên 2 tuổi) định kỳ mỗi tháng lại bị viêm phổi, mỗi lần đi khám bác sĩ thường kê đơn thuốc trong đó có thuốc Ery. Gần đây, tôi thấy răng con ngả màu vàng, liệu thuốc Ery có chứa chất gây vàng răng không? (Trần Thị Hương, 32 tuổi, Hà Nam)

- BS Khanh: Kháng sinh Ery không gây vàng răng, bạn nên tìm nguyên nhân khác gây vàng răng. Vàng răng có nhiều nguyên nhân, thông thường bác sĩ nhi khoa đều biết kháng sinh nào có ảnh hưởng đến răng của bé, nên họ không sử dụng.

- Thưa bác sĩ, con em 6 tuổi. Hai mũi cháu rất hay đỏ và ướt, nhưng khi khô lại hay chảy máu. Cháu khám sức khỏe ở trường, bác sĩ nói cháu bị viêm loét tiền đình. Xin bác sĩ hướng dẫn em cách điều trị cho cháu. Cảm ơn bác sĩ! (Thanh Thảo, 30 tuổi, Hà Nội)

- BS Khanh: Nếu con bạn thường xuyên bị mũi đỏ, ướt, sau đó khô lại chảy máu thì bạn nên điều trị cho khỏi hẳn, thực hiện đúng những yêu cầu của bác sĩ để tránh tái đi tái lại. Tình huống này lâu dài có thể làm viêm loét tiền đình mũi, mà khi viêm loét mãn tính có thể trẻ sẽ chảy máu cam thường xuyên.

- Tôi có con gái được 21 tháng tuổi, nặng 13 kg, cháu rất hay bị viêm đường hô hấp trên. Tôi nghe nói có thuốc "Bronchovaxom" do Thụy Sỹ sản xuất nhằm tăng cường sức đề kháng, phòng các bệnh dị ứng thời tiết (tai, mũi, họng). Xin hỏi bác sĩ tôi có nên cho cháu uống loại thuốc này không? (Đặng Mai Liên, 28 tuổi, Ba Đình, Hà Nội)

- BS Khanh: Đúng là có thuốc Bronchovaxom nhằm tăng cường sức đề kháng và phòng dị ứng thời tiết của đường hô hấp. Tuy nhiên, bạn không nên tự ý sử dụng mà cần phải tham khảo bác sĩ chuyên khoa. Bởi vì không phải tất cả trẻ thường bị viêm đường hô hấp đều có thể phòng ngừa bằng thuốc này. Cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh đường hô hấp là các biện pháp đã trả lời ở những câu trên.

- Kính gửi bác sĩ Phúc! Vợ tôi sinh con được 1,5 tháng, nhưng tôi thấy mỗi khi cho bé bú xong, đập bé ợ vừa dứt là bé lại nôn ra. Như vậy có sao không bác sĩ. Lúc trước vợ tôi có đi siêu âm 4 chiều lúc mang thai, thì bác sĩ siêu âm báo là con tôi dạ dày hơi gần tim. Rất mong bác sĩ giải đáp. Chúc chương trình gặt hái thành công, chúc hai bác sĩ hạnh phúc, thành đạt. Trân trọng kính chào! (Dương Anh Khoa, 27 tuổi, TP HCM)

- BS Phúc: Xin cảm ơn lời chúc chân thành của bạn. Rất tiếc vì thông tin bạn đưa cho chúng tôi còn quá ít, không đủ để trả lời chính xác. Bạn nên đưa bé tới bệnh viện nhi có chuyên khoa tiêu hóa gần nhà sớm để được khám và làm xét nghiệm thêm.

- Con gái tôi năm nay 2 tuổi, lúc cháu được 8 tháng tuổi thì bị viêm họng kèm theo nhiệt lưỡi, đi khám bác sĩ cho uống thuốc và bôi thì cháu đỡ nhưng đến bây giờ lưỡi của cháu vẫn còn lốm đốm trắng. Có phải cháu bị nấm như mọi người vẫn bảo không ạ? (Đặng Minh Thu, 26 tuổi, Hà Nội)

- BS Khanh: Nhiệt lưỡi là từ dân gian dùng để chỉ khi thấy mặt trên lưỡi của trẻ có những mảng trắng. Tuy nhiên đây có thể là một hiện tượng bình thường nếu trẻ vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường thì không cần thiết phải điều trị. Hiện tượng này sẽ xuất hiện nhiều ở những trẻ dưới 3 tuổi và khi lớn hơn sẽ tự hết. Thông thường nấm miệng ít khi nào chỉ xuất hiện ở mặt trên lưỡi. Nếu bị nấm những mảng trắng này sẽ xuất hiện thêm ở niêm mạc má, niêm mạc môi.

- Theo bác sĩ Khanh, tiêm chủng mở rộng miễn phí là chưa đầy đủ, phải tiêm thêm. Xin bác sĩ trả lời cụ thể với trẻ 13 tháng tuổi nên tiêm thêm những mũi gì? (Nguyễn Phương Thúy, 26 tuổi, Hà Đông - Hà Nội)

- BS Khanh: Tiêm chủng mở rộng miễn phí là kinh phí từ Nhà nước, do đó chỉ chọn những bệnh rất nguy hiểm, dễ mắc phải, lây lan nhiều chứ không thể tiêm cho tất cả bệnh vì nước ta còn nghèo. Con bạn 13 tháng nên tiêm thêm các văcxin sau đây (nếu có khả năng): viêm màng não mủ do HIB, thủy đậu, quai bị - sởi - rubella.

- Thưa bác sĩ, con tôi 9 tuổi, lúc bé khi sốt có làm kinh 3 lần (thoáng qua khoảng 3 giây). Khi bé sốt tôi theo rất kỹ, cho uống thuốc hạ sốt (theo chỉ định) nhưng chỉ được 3 tiếng hạ sốt nhẹ sau đó lại tăng trở lại dù chưa đến giờ qui định được uống thuốc hạ sốt trở lại (thường 4,5 tiếng). Tôi phải làm thế nào mặc dù đã lau mát cho bé nhưng nhiệt độ vẫn không xuống. Đợi đến giờ uống thì sợ bé làm kinh (Nguyễn Thị Lệ Hà, 42 tuổi, TP HCM)

- BS Khanh: Nếu con bạn có tiền căn co giật khi sốt cao, bạn nên sử dụng dụng cụ theo dõi nhiệt độ tại nhà. Nếu nghi ngờ trẻ sốt cần cập nhiệt ngay, nếu 38 độ trở lên thì phải uống thuốc hạ sốt. Uống thuốc hạ sốt phải đủ liều, thông thường nên sử dụng Paracetamol 10 mg cho 1 kg cân nặng dùng 4-6 tiếng một lần. Con bạn đã có tiền căn làm kinh thì ngoài việc uống thuốc bạn nên lau mát bằng nước ấm để giảm nhiệt độ nhanh hơn trong khi chờ thời gian thuốc có tác dụng. Mặt khác, con bạn đã 9 tuổi thì khả năng co giật do sốt là rất thấp. Có thể trẻ có bệnh động kinh mà mình không biết. Tốt nhất bạn nên tham vấn thêm bác sĩ chuyên khoa nhi để xác định trẻ có bị động kinh không.

- Con trai tôi năm nay đã gần 2 tuổi, thời gian gần đây cháu bị lột da ở hai bàn tay. Xin hỏi bác sĩ đó là bệnh gì? Có nguy hiểm không? (Nguyễn Hoàng Long, 34 tuổi, Đông Hà, Quảng Trị)

- BS Khanh: Theo mô tả, có khả năng con bạn bị dị ứng. Lột da lòng bàn tay, bàn chân do dị ứng sẽ kèm theo cảm giác ngứa. Bệnh này thường không có nguy hiểm gì, chỉ gây khó chịu cho trẻ, sẽ tự khỏi khi hết nguyên nhân gây dị ứng như: thức ăn, hóa chất. Tuy nhiên, bạn nên cho con ăn đầy đủ những chất dinh dưỡng, rau xanh, trái cây tươi vì nếu thiếu những chất này cũng có thể làm cho trẻ bị lột da ở hai bàn tay.

- Thưa bác sĩ Hoàng Lê Phúc, con trai tôi được 4 tháng rưỡi, hiện cháu ăn sữa ngoài, chưa ăn bột. 4 tháng tôi có tập cho cháu ăn bột, ngày 1 bữa, sau vài hôm thì thấy cháu bị rối loạn tiêu hóa, ngày đi khoảng 5 lần (đi có rặn) phân có nhầy, lổn nhổn, có mùi chua, có khi lại tanh hoặc khắm. Tôi đã cho cháu uống men tiêu hóa Lactomin Plus và một loại thuốc hình như là Latofos của Pháp giúp đông phân. Nhờ bác sĩ tư vấn giúp tôi cần cho con uống thuốc gì? (Lê Thị Thảo, 34 tuổi, Hà Nội)

- BS Phúc: Theo Tổ chức Y tế thế giới lứa tuổi thích hợp nhất để bắt đầu ăn dặm là 6 tháng tuổi. Thường thì đường tiêu hóa cần 3 cho tới 5 ngày để thích nghi với thức ăn mới. Sau thời gian này mới cần dùng thêm thuốc tùy theo tình trạng bệnh. có thể con bạn chưa đủ lớn để ăn được tinh bột. Bạn nên tạm ngưng cho bé ăn bột vài ngày. Nếu tình trạng có cải thiện thì nên đợi đến bé tròn 6 tháng hãy tập ăn dặm trở lại. Bạn cũng có thề dùng thêm Neopeptine 4 giọt trong cữ bột nếu phải cho bé tiếp tục ăn dặm trong thời gian này. Các loại men tiêu hóa mà bạn kể không phải là men tiêu hóa thật sự mà là các vi khuẩn sống có lợi cho sức khỏe (probiotic) và các vi khuẩn này thường ít cần cho trẻ dưới 6 tháng tuổi.

- Chào bác sĩ, con tôi 30 tháng nặng 18 kg. Cháu thường bị nghẹt mũi, ngày nào cũng phải móc mũi cháu mới dễ thở, đã nhập viện 2 lần vì viêm phế quản cấp. Vậy cháu có thể bị viêm xoang hay suyễn không. (Phương Trinh, 28 tuổi, Ấp 1 An Thạnh, Bến Lức, Long An)

- BS Khanh: Việc xác định trẻ bị viêm xoang hay suyễn theo mô tả của chị thì không thể xác định được. Tuy nhiên, nếu móc mũi mà dễ thở thì không thể bị suyễn được. Đã nhập viện 2 lần viêm phế quản thì không chắc là suyễn. Muốn xác định viêm xoang cần phải khám bác sĩ chuyên khoa.

Bác sĩ cố gắng lựa chọn những câu hỏi tiêu biểu. Ảnh: Thiên Chương

- Con em hay bị cảm sốt (hắt hơi, sổ mũi, sốt 38,5 độ, ho) đấy là những triệu chứng mà các bà mẹ như em hiện nay rất hoang mang vì lo rằng con mình sẽ bị H1N1. Cho bé đến bệnh viện khám thì thường xuyên trong tình trạng quá tải đông đúc khiến bé còn ốm thêm. Xin bác sĩ cho em biết các dấu hiệu riêng biệt thuờng gặp ở trẻ nhỏ khi mắc 2 bệnh này. (Phạm Mai Phương, 27 tuổi)

- BS Khanh: Các triệu chứng bạn mô tả cũng giống với H1N1. Tuy nhiên, nếu con bạn không tiếp xúc với người nghi ngờ mắc H1N1 thì nên điều trị như những lần trước và theo dõi bé sát hơn. Nếu thấy bé sốt cao, đau nhức cơ thể, ho nhiều, nên đưa bé đến bệnh viện để xác định xem có bệnh gì nặng không. Hiện nay, H1N1 cũng là một loại cúm mùa. Cúm mùa thì năm nào cũng gặp, trước kia đâu có ai sợ cúm mùa. Có rất nhiều bệnh còn nguy hiểm hơn H1N1 mà có thể bố mẹ bỏ quên. Chị nên bình tĩnh theo dõi bé như những lần mắc bệnh trước đây và thực hiện các biện pháp vệ sinh để phòng bệnh cúm H1N1 theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

- Con gái tôi được 42 tháng tuổi. Theo tôi quan sát, mỗi năm, cứ đến thời điểm giao mùa là con tôi lại xuất hiện hiện tượng đang ngủ đêm tự nhiên nôn trớ, thậm chí nôn cả mật vàng và từ lúc đó trở đi cháu cứ ăn vào là lại trớ. Sau đó, cháu có đi ngoài, vài ngày sau thì tự khỏi. Cháu bị từ khi rất nhỏ tới bây giờ. Hiện tượng này là bệnh gì?. Có thể chữa bằng cách nào? (Hoàng Thị Thu Trang, 28 tuổi, Trung Yên, Cầu Giấy)

- BS Phúc: Nếu sau các đợt ói bé hoàn toàn bình thường thì nhiều khả năng con bạn bị ói chu kỳ, là một tình trạng có nhiều nguyên nhân chưa được rõ. Bạn nên thu xếp đưa bé đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa và thần kinh để được khám và điều trị sớm.

- Thưa bác sĩ, con gái tôi được 20 tháng tuổi, cháu đã đi nhà trẻ. Ở lớp trẻ của cháu hiện có vài bé bị cảm cúm, sổ mũi, ho... Xin bác sĩ tư vấn giúp tôi cách chăm sóc và bảo vệ cho cháu khỏi bị lây bệnh từ các bé cùng lớp đang bị ốm, đặc biệt trong thời điểm giao mùa dễ bị bệnh như thời điểm hiện nay. Chân thành cảm ơn bác sĩ và tòa soạn VnExpress.net rất nhiều. (Hoàng Thị Vân Anh, 29 tuổi, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Bình)

- BS Khanh: Trẻ nào đang mắc bệnh thì nên ở nhà để tránh lây cho bé khác. Cách bảo vệ tốt nhất là những trẻ khác phải thực hiện các biện pháp vệ sinh thông thường như: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn, tránh tiếp xúc với những vật dụng và đồ chơi nghi nhiễm bẩn... Đúng là thời điểm giao mùa thì trẻ sẽ dễ mắc bệnh hơn. Cách tốt nhất là nên tăng cường sức đề kháng bằng ăn uống đầy đủ, giữ vệ sinh trong sinh hoạt.

- Chiều hôm qua, bạn ngồi cùng bàn với con trai tôi lên cơn sốt, gia đình bạn đã cho đi khám, được chuẩn đoán là sốt xuất huyết. Vậy xin bác sĩ cho gia đình tôi lời khuyên cần làm những gì để con tôi không bị nhiễm sốt xuất huyết theo bạn? Xin cám ơn bác sĩ, cám ơn tòa soạn. (Nguyễn Thị Thanh Hoa, 32 tuổi, Đống Đa, Hà Nội)

- BS Khanh: Sốt xuất huyết chỉ lây qua đường muỗi chích, ngồi chung bàn không lây được. Chỉ có những trẻ bị sốt cao 2-3 ngày không giảm mới nghĩ đến bệnh sốt xuất huyết, không sốt như con bạn thì không cần nghĩ đến bệnh này. Con bạn vẫn có thể bị sốt xuất huyết nếu như nhà bạn có muỗi lây truyền bệnh. Để phòng ngừa, bạn nên diệt bọ gậy, muỗi, nếu không có muỗi hay bọ gậy thì không có bệnh sốt xuất huyết.

- Tôi có bé gái 5 tuổi, hay bị ho có đàm. Xin bác sĩ tư vấn loại thuốc hay thức ăn nào hỗ trợ cho bé. Thời tiết chuyển mùa, trẻ dễ bị mắc 1 số bệnh, xin bác sĩ tư vấn làm thế nào để tăng cường hệ miễn dịch cho bé, nhất là về thức ăn. (Nguyễn Thu Hà, 33 tuổi, Đông Triều, Quảng Ninh)

- BS Khanh: Thứ nhất, để tránh ho có đàm không nên ăn những thức ăn gây dị ứng. Muốn biết là thức ăn gì nên nhớ lại xem trước khi ho có đàm trẻ đã ăn gì? Thông thường, các món hải sản dễ dị ứng hơn những món khác. Ngoài ra có nhiều loại thức ăn, chất dinh dưỡng mà nhà sản xuất có sử dụng những chất làm tăng cường miễn dịch để phòng tránh 1 số bệnh thông thường như hô hấp và tiêu hóa. Rau xanh, trái cây tươi, uống nước đầy đủ cũng là những biện pháp để giảm khả năng mắc bệnh. Không có thuốc tăng sức đề kháng đâu, chỉ có vacxin mới ngừa được bệnh thôi.

- Con tôi 13 tháng, tiêu chảy 9 ngày, đại tiện 9-11 lần một ngày, nhiều nước. Bác sĩ bảo viêm phổi do vi khuẩn viêm phổi xuống đường ruột, điều trị khỏi viêm phổi thì tiêu chảy cũng hết, dùng kháng sinh. Bé đã điều trị theo đơn 7 ngày, nhưng tiêu chảy không giảm nhiều. Cháu được khám ở BV nhi Thụy Điển - Hà Nội và kết luận cháu bị nhiễm dịch tiêu chảy đông, không cho sử dụng thuốc cầm tiêu mà chỉ đề nghị bổ sung nước thường xuyên. (Bùi Phương Thảo, 31 tuổi, HN)

- BS Phúc: Bạn không cho biết tình trạng viêm phổi hiện nay của con bạn như thế nào nên khó trả lời chu đáo. Riêng về tiêu chảy, bạn không nên cho bé dùng kháng sinh trừ khi bé tiêu phân có máu hoặc tiêu chảy là do bệnh ngoài đường tiêu hóa khác gây ra (như bệnh viêm phổi). Vì tiêu chảy cũng là cách cơ thể thải trừ tác nhân gây bệnh nên không dùng thuốc cầm tiêu chảy, đặc biệt cho trẻ ở lứa tuổi con bạn. Thuốc cầm tiêu chảy còn có thể gây ra tình trạng tắc ruột thậm chí thủng ruột nên Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo không dùng cho trẻ dưới 5 tuổi.

Bạn nên theo 3 nguyên tắc điều trị tiêu chảy tại nhà là: cho trẻ uống nhiều nước hơn để ngừa mất nước; cho trẻ ăn nhiều hơn để có sức mau lành bệnh và cần biết dầu hiệu nặng để đưa trẻ đến bệnh viện khám kịp thời (tiêu phân có máu, khát nước nhiều, sốt cao khó hạ, nôn liên tục, li bì khó đánh thức...).

- Con gái tôi được 27 tháng tuổi, đã sang mùa mưa rồi nhưng cháu bị nổi sảy nhiếu quá. Nhờ bác sĩ tư vấn cách trị sảy. Cảm ơn (Trần Văn Lợi, 34 tuổi, Quận 2)

- BS Khanh: Khi thời tiết thay đổi, thường là mùa nóng, gần như trẻ nào cũng bị sảy. Nếu sảy không làm trẻ khó chịu thì bệnh sẽ tự hết khi trời mát hơn. Cách điều trị tốt nhất là cho trẻ mặc đồ thoáng, sửa dụng loại vải hút ẩm tốt, thường xuyên lau khô các nếp gấp trên cơ thể như: kẽ chân, kẽ tay, cổ, bẹn...

- Cho em hỏi lúc thời tiết giao mùa, trẻ thường dễ mắc các bệnh gì. Cách phòng tránh ra sao? Em xin cảm ơn. (Doan Thi Yen, 28 tuổi, Ha noi)

- BS Khanh: Thời tiết giao mùa (do nhiệt độ và độ ẩm thay đổi), trẻ không thích nghi kịp hoặc do những sinh hoạt và biện pháp làm trẻ dễ chịu hơn cũng có thể làm trẻ mắc bệnh. Các bệnh có thể thấy là bệnh đường hô hấp, bệnh đường tiêu hóa, ngoài ra có một số bệnh lây lan nhanh trong mùa này nên có hàng loạt trẻ mắc phải. Cách phòng ngừa tốt nhất là nên tiêm văcxin những bệnh nào đã có văcxin. Ngoài ra, nên ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng.

Tránh những sinh hoạt làm trẻ dễ mắc bệnh hơn như: sinh hoạt ngoài trời quá lâu, uống nhiều nước đá, nằm quạt hay điều hòa nhiều, thay đổi môi trường nhiệt độ đột ngột.

- Đối với những trẻ có tiền sử về bệnh đường hô hấp thì cần phải làm gì để phòng chống hoặc tăng khả năng miễn dịch đường hô hấp, đặc biệt với loại hình khí hậu miền Bắc thay đổi liên tục? Có nên cho trẻ uống vitaminC thường xuyên? Hoặc có các loại thuốc kháng thể phòng ngừa nhiễm khuẩn nào khác ? XIn cảm ơn (Tran Diem Hang, 33 tuổi, Ha Noi)

- BS Khanh: Đa số trẻ dưới 3 tuổi đều có tiền sử mắc bệnh hô hấp chứ không riêng gì con bạn. Cách phòng ngừa tốt nhất là dinh dưỡng để tăng sức đề kháng, giữ ấm cho trẻ khi thời tiết chuyển lạnh, cho trẻ uống đầy đủ nước vào mùa nóng. Vitamin C cũng có tác dụng nhưng phải uống đúng liều. Chỉ có vacxin mới phòng được bệnh từ đường hô hấp nhưng cũng chỉ được 1 vài bệnh thôi. Tóm lại cách tốt nhất vẫn là dinh dưỡng và chăm sóc sinh hoạt khi thời tiết đổi mùa.

- Bé nhà tôi 2 tuổi, bố cháu rất thương con và đôi khi lo lắng thái quá nên bé bị bệnh gì dù nhẹ (sổ mũi, ho...) là bế ngay đi bác sĩ chích và uống thuốc. Theo tôi biết, uống kháng sinh nhiều sẽ ảnh hưởng về sau. Phải giải thích thế nào đây cho chồng tôi thuyết phục? (Phan Thị Lyna, 31 tuổi, Phú Nhuận, TP HCM)

- BS Khanh: Thương con thì ai cũng thương, nhưng lo lắng thái quá thì không nên. Cách tốt nhất khi trẻ mắc bệnh là làm sao biết được trẻ bị bệnh thông thường hay bệnh có biến chứng. Không cần thiết phải cho trẻ chích hay uống kháng sinh lúc trẻ mới mắc bệnh. Để biết trẻ có mắc bệnh nặng không, nên theo dõi các dấu hiệu sau: trẻ sốt cao không hạ, trẻ sốt hơn 2-3 ngày, trẻ có co giật, bệnh tới mức không ăn uống được, tiêu chảy nhiều lần và nhiều nước hay trong phân có máu, trẻ thở mệt.

- Chào bác sĩ và êkíp thực hiện chương trình. Con tôi hiện được 9 tháng tuổi. Từ hôm qua phát hiện thấy cháu bị vàng vàng từ cổ bàn chân trở xuống gan bàn chân. Gia đình tôi vô cùng lo lắng. Trộm vía là cháu vẫn ăn ngủ bình thường. Mong nhận được tư vấn từ bác sĩ. Xin cảm ơn ạ! (Phạm Thanh Thủy, 30 tuổi, Phương Mai - Đống Đa - Hà Nội)

- BS Phúc: Nếu tròng trắng mắt của bé cũng vàng, bạn nên đưa bé đến bệnh viện khám vì bé có thể đã mắc bệnh gan mật. Một số bé ăn quá nhiều thực phẩm chứa beta-caroten (cà rốt, lòng đỏ trứng, đu đủ, củ dền...) thì lòng bàn tay và lòng bàn chân cũng sẽ có màu vàng nhưng kết mạc mắt không vàng, chỉ cần giảm bớt các thực phẩm này thì tình trạng sẽ hết.

- Con tôi được 18 tháng, cháu nặng 11kg, ăn uống bình thường, nhưng từ khi thời tiết giao mùa cháu thường bỏ ăn cháo, nếu cho ăn thêm 1,2 miếng thì cháu bị trớ hết và hơi thở của cháu có mùi, 1 ngày cháu đại tiện khoảng 1-2 lần. Xin bác sĩ cho biết có phải cháu bị ảnh hưởng đường tiêu hóa không? Làm thế nào để cháu ăn uống bình thường trở lại và hơi thở của cháu hết mùi? Chân thành cảm ơn bác sĩ? (Vũ Thị Đông Hà, 24 tuổi, Hà Nội)

- BS Khanh: Thông thường khi trời nắng nóng, trẻ sẽ biếng ăn. Do đó, lúc này phải kiên nhẫn chăm sóc trẻ, dỗ trẻ ăn, chia thức ăn thành nhiều bữa, thường xuyên thay đổi món ăn, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng như những lúc khác. Trẻ bị trớ (ọc thức ăn), hơi thở có mùi, một ngày đại tiện 1-2 lần cũng không cần quá lo lắng vì đây là những triệu chứng nhẹ. Nếu trẻ vẫn lên cân, sinh hoạt bình thường thì không cần thiết phải dùng thuốc. Cách tốt nhất vẫn là kiên nhẫn chăm sóc trẻ khi thời tiết thay đổi.

- Con tôi được 30 tháng tuổi. Từ 2/9 đến nay cháu rất hay bị ốm. Lúc đầu chỉ bị chảy nước mũi, sau đó sốt 1-2 hôm. Tôi đã cho uống thuốc cảm cúm và kháng sinh và cháu đã khỏi. Hôm nay cháu lại bắt đầu sổ mũi kèm theo ho nhiều, đau người. Liệu cháu có bị nhiễm H1N1 hay không? Thị xã nơi tôi đang sinh sống bắt đầu có dịch cúm A(H1N1). Xin bác sĩ hướng dẫn tôi dùng liều thuốc như thế nào, loại gì để cháu nhanh chóng khỏi bệnh không? (Đoàn Hiền, 32 tuổi)

- BS Khanh: Muốn biết bị nhiễm H1N1 hay không, chỉ có xét nghiệm mới trả lời được. Tuy nhiên, hiện nay có một số cơ sở y tế làm xét nghiệm chẩn đoán cúm nhưng không phải là cúm H1N1 nên khi trả lời kết quả sẽ không có giá trị gì cả. Nếu muốn xét nghiệm, bạn nên thăm khám bác sĩ tại địa phương để được tham vấn xem con bạn có nguy cơ không. Từ đó mới quyết định được có nên xét nghiệm hay không. Thông thường nhiễm H1N1 cũng sẽ tự khỏi nếu không có biến chứng trong vòng 7 ngày. Cách tốt nhất là bạn nên điều trị cho cháu như những lần trước và theo dõi xem có thở mệt, sốt cao, bỏ ăn hay không. Nếu có thì nên đến bệnh viện.

- Thưa bác sĩ, mỗi khi trời đổi mùa cũng như đổi khí hậu thời tiết, nhất là vào thời điểm sáng sớm, trẻ em khoảng 1 tuổi (đã từng bị viêm phổi, viêm phế quản) rất dễ bị dị ứng với thời tiết khác thường. Vậy bác sĩ có thể tư vấn: vào lúc sáng sớm khi trẻ ngủ dậy, cha mẹ nên mở cửa sổ như thế nào là hợp lý, để vừa tránh được gió, vừa tạo được không khí thoáng mát cho trẻ ở trong phòng? (Bach Tung, 30 tuổi, Thanh Xuan, Ha noi)

- BS Khanh: Trẻ sẽ dễ mắc bệnh hơn khi thay đổi môi trường từ nóng sang lạnh đột ngột và ngược lại. Do đó, vào lúc sáng sớm, nếu bạn thấy nhiệt độ bên ngoài phòng chênh lệch nhiều với trong phòng thì không nên cho trẻ ra ngoài hoặc mở cửa một cách đột ngột. Trường hợp này, bạn nên mở cửa từ từ.

- Các cháu bé sau mỗi lần chích ngừa thường hay bị sốt, BS cho biết làm cách nào để hạ sốt cho bé. (Nguyễn Văn Hải, 31 tuổi, TP HCM)

- BS Khanh: Con bạn sốt sau mỗi lần chích ngừa là một điều quá tốt vì chứng tỏ cơ thể của bé đáp ứng tốt với vacxin và sẽ sinh ra rất nhiều kháng thể để chống lại bệnh sau này. Nhưng nếu trẻ sốt cao (39 độ trở lên) thì nên tham vấn bác sĩ hay trẻ khóc hoài không dứt sau khi chích ngừa thì phải mang trẻ lại ngay cơ sở y tế. Khi trẻ sốt nhẹ sau chích ngừa và vẫn sinh hoạt bình thường thì không nên uống thuốc hạ sốt. Chỉ dùng thuốc hạ sốt khi trẻ trên 38,5 độ.

- Xin hỏi bác sĩ, vợ tôi bị bệnh viêm mũi dị ứng, tôi rất lo lắng không biết liệu sau này con gái của tôi (hiện nay 2 tuổi) có bị di truyền bệnh này hay không? Tôi phải chăm sóc cháu như thế nào để phòng bệnh càng sớm càng tốt? (Luong Phú Cường, 29 tuổi, Đồng Mỹ - Quảng Bình)

- BS Khanh: Viêm mũi dị ứng là bệnh di truyền. Tuy nhiên, có thể con gái bạn sẽ không mắc bệnh viêm mũi dị ứng dù vợ bạn mắc phải. Nếu bé có mắc bệnh viêm mũi dị ứng thì có thể di truyền từ bạn chứ không phải là vợ bạn, vì những người bà con bên nội (ông nội, bà nội, cô, bác... ) cũng di truyền sang cho cháu.

Hơn nữa, viêm mũi dị ứng không phải là bệnh gì đặc biệt nguy hiểm và rất nhiều người mắc bệnh. Bạn không nên quá lo lắng về bệnh này. Nếu không may bé mắc bệnh thì cách phòng tốt nhất là tìm nguyên nhân gây dị ứng (thời tiết thay đổi, phấn hoa, lông thú, một vài món ăn...) và tránh cho trẻ tiếp xúc.

- Thưa bác sĩ cháu nhà tôi hơn 3 tuổi, gần đây đi ngoài thường có vết máu và phân thấy có vệt lõm kéo dài theo chiều dọc, xin bác sĩ cho biết cháu có mắc bệnh gì không và nên đi khám ở đâu ạ. (Thi Hảo, 34 tuổi, P1503 Tầng 15 tòa nhà 185 GV)

- BS Phúc: Nếu bé đi tiêu phân cứng, kích thước to, con bạn đã bị nứt hậu môn. Cần cho bé uống nhiều nước hơn, đồng thời ăn đủ 4 nhóm thực phẩm. Bạn cần lưu ý giúp bé ngồi đúng tư thế khi đi tiêu, hai chân vừa chạm đất để có thể rặn tốt, không để hổng chân sẽ khó rặn hoặc ngồi quá thấp sẽ làm vết nứt hậu môn nặng hơn. Sau tiêu không dùng khăn giấy, hãy rửa bằng nước và lau khô bằng vải mềm không có lông vì vết nứt cần phải sạch, không có vật lạ nằm bên trong mới lành được. Trong trường hợp bé tiêu phân có máu mà không bị bón, phân vẫn mềm, bạn nên cho bé đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa, nội soi để khám.

- Con tôi rất dễ bị viêm đường hô hấp khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là khi chuyển mùa từ nóng sang lạnh. Có hôm vừa sáng ngủ dậy, ra khỏi màn cháu đã hắt hơi lia lịa, chảy nước mũi và kêu đau họng. Vậy có nên cho cháu uống kháng sinh để điều trị viêm họng ngay không hay chỉ cho cháu uống các thuốc cảm cúm thông thường. (Nguyễn Thị Thúy Hằng, 28 tuổi, Hòa Bình)

- BS Khanh: Theo mô tả của bạn thì bé đã bị viêm đường hô hấp do dị ứng. Khi trẻ đau họng thì đã viêm họng, có thể do bội nhiễm (dị ứng cộng thêm vi trùng). Chỉ cho trẻ uống kháng sinh khi có viêm họng và sốt, chọn kháng sinh nào nên có ý kiến của bác sĩ. Nếu không có đau họng và sốt, bạn chỉ cần dùng thuốc điều trị triệu chứng ho, sổ mũi thông thường.

Tóm lại, khi thời tiết chuyển mùa thay đổi, trẻ em (đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi) rất dễ mắc bệnh. Ngoài nguyên nhân thời tiết còn do quan niệm sai lầm của bố mẹ (cho trẻ uống nhiều nước lạnh vào mùa nóng, tắm nhiều lần trong ngày để giảm nóng, nằm quạt máy quá lâu, để điều hòa với nhiệt độ quá thấp, cho trẻ sinh hoạt ngoài trời lâu, ăn những thức ăn không bảo đảm vệ sinh).

Để phòng bệnh khi thời tiết chuyển mùa, phụ huynh nên thực hiện: tiêm chủng đầy đủ những vắcxin trong chương trình tiêm chủng mở rộng, khi có điều kiện tiêm thêm văcxin ngừa các bệnh nguy hiểm như: viêm màng não, thủy đậu, quai bị - rubella. Ngoài ra, bố mẹ cũng nên đảm bảo chế độ dinh dưỡng đúng cho trẻ, ăn đầy đủ 4 nhóm thức ăn, uống đủ nước, thực hiện các biện pháp vệ sinh thông thường để phòng chống bệnh như: mang khẩu trang, rửa tay bằng xà phòng, sát khuẩn trước khi ăn, trước khi chuẩn bị thức ăn cho trẻ, sau khi đi vệ sinh. Hy vọng với những biện pháp này, con cái của bạn sẽ an toàn, khỏe mạnh khi thời tiết thay đổi.

Do thời gian có hạn nên chúng tôi chưa thể giải đáp hết những thắc mắc của bạn đọc. Hy vọng sẽ gặp lại các bạn vào một dịp khác. Cám ơn và chào độc giả VnExpress.net.

Read more…