Trẻ có thể tập đọc ngay từ 9 tháng tuổi'

"Không phải đến khi trẻ lên 4-5 tuổi cha mẹ mới bắt đầu dạy chúng tập đọc, đơn giản là vì đã quá trễ", tiến sĩ Robert C. Titzer, một chuyên gia về giáo dục trẻ em ở Mỹ, lập luận. Phương pháp dạy trẻ đọc sớm của ông đang được xem là một đột phá.

Robert Titzer cho rằng, cũng như cách chúng ta hướng trẻ con theo ngôn ngữ nói, đọc có thể học được dễ dàng ngay từ giai đoạn đầu đời. Khi được trình bày một cách hài hước, tiếp cận theo nhiều giác quan, thì tập đọc là một hoạt động rất thú vị cho trẻ con và cả những bé mới biết đi.

Nghiên cứu của ông cho thấy có một cửa sổ cơ hội học ngôn ngữ bắt đầu từ khi trẻ biết đi và đóng lại khi trẻ lên 4. Trong giai đoạn cửa sổ này, trẻ được dạy đọc thì kỹ năng sẽ tốt hơn hẳn so với bé được dạy ở lứa tuổi 5-6, dù có cùng chỉ số thông minh và địa vị xã hội.

Theo Titzer, những bằng chứng khoa học cho thấy rằng trong những năm đầu đời, não bộ trẻ phát triển rất nhanh và có những tiềm năng lớn. Trong giai đoạn này, khi các giác quan thính giác, thị giác, xúc giác được kích thích đúng phương pháp, trẻ sẽ phát triển tốt nhất tiềm năng trí tuệ sẵn có. Tiềm năng của não bộ trẻ là cơ sở của các chiến lược giáo dục sớm, trong đó có việc học ngôn ngữ sớm. Chính vì vậy tập đọc ngay từ thơ ấu sẽ dễ dàng hơn nhiều so với bất kỳ giai đoạn nào khác.

"Trong thời kỳ sơ sinh, trẻ em có khả năng học ngôn ngữ tự nhiên ở mức độ cao hơn bất cứ giai đoạn nào trong cuộc đời. Tôi đã phát triển phương pháp học đọc đa giác quan mới này để tận dụng cửa sổ cơ hội của trẻ để học ngôn ngữ", Titzer cho biết.

Giải pháp của ông là: Để trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi tiếp xúc với ngôn ngữ đọc cũng như ngôn ngữ nói thông qua chương trình đa giác quan sinh động mà trẻ có thể vừa nhìn thấy từ vừa nghe chúng.

Ví dụ, khi con bạn tỏ ra hứng thú ở một chủ đề đặc biệt nào đó, hãy giúp bé học đề tài đó bằng nhiều giác quan có thể. Nếu con bạn thích học về hoa - hãy để bé xem, ngửi, chạm vào, thậm chí là lắng nghe những âm thanh dịu dàng mà bông hoa phát ra mỗi khi chạm vào tai bé.

Phương pháp học này thường gây hứng thú nhiều hơn đối với trẻ, tạo hiệu quả nhiều hơn vì các kênh thần kinh được hình thành giữa các vùng khác nhau của não sẽ nhận được những thông tin đa cảm giác.

Robert Titzer và con gái Aleka. Ảnh: yourbabycanread.com

Chương trình “Bé yêu biết đọc ” được Robert Titzer áp dụng thử trên chính con gái mình, Aleka, khi còn là một đứa trẻ. Ông biết não bộ của con ông đang ở thời kỳ phát triển nhanh hơn so với các giai đoạn còn lại trong đời một đứa trẻ. Kết quả đáng kinh ngạc. Lúc sinh nhật đầu tiên, bé đã có thể đọc hơn 100 từ. Khi 2 tuổi, Aleka có thể đọc 10 đến 20 cuốn sách một ngày và lên 4, nó có thể đọc đúng chính tả ở mức ngang tầm với một người 18 tuổi. Chương trình này cũng thực hiện thành công trên người con gái thứ 2, Keelin.

PGS Nguyễn Công Khanh, chuyên gia tâm lý trẻ em ở ĐH Quốc gia Hà Nội, từng có nhiều năm nghiên cứu ở Australia, cho rằng "Quan điểm của tiến sĩ Titzer là hoàn toàn có cơ sở thực hiện được. Từ trước đến nay, trẻ 1-2 tuổi chỉ được dạy nói thuần túy, vậy có thể kết hợp với dạy đọc. Lứa tuổi này cũng là lứa tuổi thiên tài về trí nhớ, trẻ có khả năng ghi nhớ rất tốt. Việc tiếp nhận thông tin cũng khác với khi trẻ đã lớn, chúng học bằng mọi giác quan, vì vậy có cơ sở thực hiện được cả nói và đọc".

Tuy nhiên, tiến sĩ Khanh cũng cho rằng khi dạy trẻ đọc quá sớm, có thể trẻ sẽ rất ham đọc, hoặc ham đọc quá mức, nên cần phải dung hòa được với những hoạt động khác như giao tiếp hoặc vận động.

"Ngay cả tại các nước tiên tiến như Mỹ, Singapore, quan điểm của tiến sĩ Titzer vẫn còn là rất mới, vì thế ta cũng nên tham khảo", ông Khanh nói. Ông cho biết Nhật Bản và Trung Quốc cũng đã thử nghiệm áp dụng trên một nhóm trẻ, nhưng chưa công bố kết quả.

Robert C. Titzer, nhà nghiên cứu nhi, khi còn là giáo sư Đại học Southeastern Louisiana, bài nghiên cứu thú vị của ông về khả năng đọc đa giác quan trong thời kỳ lọt lòng và tập đi đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia, phụ huynh và giới truyền thông. Công trình của ông đã được đăng trên các tờ báo khoa học, như Psychological Review. Ông từng giảng dạy tại 3 trường đại học khác: Penn State, ĐH Indiana và ĐH quốc gia California ở Fullerton.

Để bạn đọc hiểu rõ hơn phương pháp giáo dục đặc biệt này, VnExpress.net sẽ tổ chức buổi phỏng vấn trực tuyến với tiến sĩ Robert C. Titzer vào 14h chiều ngày thứ ba, 5/8. Bạn đọc có thể đặt câu hỏi ngay từ bây giờ tại đây.

'Hãy cho trẻ học bằng nhiều giác quan cùng một lúc'

"Sáng sớm là thời điểm trẻ tiếp thu tốt nhất, hoặc trước và sau khi bé ngủ trưa", tiến sĩ Robert C. Titzer trao đổi về quan điểm cho trẻ học đọc tốt nhất từ 1 đến 4 tuổi trong buổi phỏng vấn trực tuyến với VnExpress.net chiều ngày 5/8.

- Thưa tiến sĩ, đây là phương pháp giáo dục trẻ em mới, tôi chưa thể hình dung nó ra sao. Ông có thể hướng dẫn tôi cụ thể được không? (Truong Thi Bich Loan, 36 tuổi, Hà Nội)

- Xin cảm ơn vì bạn đã đặt câu hỏi này. Phương pháp học đa giác quan là phương pháp mà qua đó trẻ học bằng nhiều giác quan cùng một lúc. Khi trẻ học bằng nhiều giác quan cùng một lúc thì sẽ học tốt hơn. Trong trường hợp học đọc, trẻ nhìn hình ảnh của ngôn ngữ xem thể hiện ngữ nghĩa của từ. Trẻ vừa nghe vừa nhìn từ, sau đó xem sự thể hiện hoạt động theo nghĩa của từ đó. Chính bằng cách này chúng ta đã giúp cho trẻ học bằng nhiều giác quan cùng một lúc.

- Con tôi 9 tháng tuổi, nếu như theo phương pháp của tiến sĩ thì nên cho trẻ tập đọc từ bây giờ để trẻ có thể phát huy được tốt nhất khả năng của mình. Nhưng tôi cảm thấy rằng hơi quá sức với trẻ khi còn quá nhỏ. Hiện tại khi ở lứa tuổi này chỉ học nói bập bẹ, nhiều đứa trẻ còn chưa nói rõ từ nào vậy thì phải dậy trẻ học đọc như thế nào? Tiến sĩ có thể chia sẻ kinh nghiệm dạy con của mình cho chúng tôi được không? (Hà Thị Vân, 29 tuổi, Nha Trang)

- Nguyên tắc cơ bản của giáo dục trẻ là hướng dẫn và kích thích sự thích thú tham gia của trẻ, cho nên sẽ trở thành quá sức nếu chúng ta buộc trẻ học dưới áp lực của cha mẹ hay thầy cô. Hiện nay với bé 9 tháng tuổi, chỉ nên sử dụng những từ chỉ các bộ phận cơ thể khi trò chuyện với trẻ. Ví dụ khi bảo bé chỉ mũi thì đưa kèm chữ "mũi" để bé làm quen. Khi việc này lặp đi lặp lại nhiều lần, bé sẽ thuộc luôn mặt chữ "mũi" và chỉ đúng vào mũi của mình ngay khi bé chưa biết nói.

Cung cấp hình ảnh kèm theo chữ mang nghĩa của ảnh có thể giúp trẻ học thuộc mặt nhiều từ vựng hơn. Ảnh: Thiên Chương.

- Phương pháp “Bé có thể đọc” áp dụng trong bao lâu sẽ có kết quả? (Ngọc Minh, 31 tuổi, Hà Nội)

- Đối với hầu hết các trẻ khi học nói thì sẽ chưa có kết quả trước 6 tháng. Cũng giống như khi trẻ đang học nói, trẻ cũng chưa thể hiểu và nói được ngay trong vòng 6 tháng đầu. Mặc dù trẻ chưa biết nói ngay nhưng chúng ta vẫn tiếp tục nói với trẻ. Đối với trẻ từ 3-4 tuổi, thì kết quả sẽ nhanh hơn. Với hầu hết các trẻ, việc áp dụng phương pháp trong bao lâu sẽ có kết quả phụ thuộc vào việc chúng ta có cho trẻ học theo phương pháp này nhiều hay không và phụ thuộc vào bản thân trẻ.

- Thời gian nào trong ngày trẻ tiếp thu tốt nhất? - Từ 1 đến 4 tuổi thì tuổi nào có khả năng tiếp thu tốt nhất? - Thành quả nghiên cứu về phương pháp này như thế nào? Có những số liệu cụ thể không? (Thái Hồng Phi, 31 tuổi, Hà Nội)

- Sáng sớm là thời điểm trẻ tiếp thu tốt nhất, hoặc là trước và sau khi trẻ ngủ trưa. Trẻ bắt đầu học theo phương pháp này càng sớm thì kết quả càng tốt. Trẻ có thể học phương pháp này ngay khi đã biết dùng mắt để theo dõi hình ảnh chuyển động, tức là khi trẻ được 3 tháng tuổi. Theo các kết quả nghiên cứu có đối chứng, trẻ bắt đầu học đọc càng sớm thì khả năng đọc càng tốt và trẻ càng thích đọc. Xin mời bạn vào trang web: http://infantlearning.com/vn/ để xem các nghiên cứu cụ thể.

- Tôi có tham dự buổi trình bày của Tiến sĩ Titzer ngày 3/8 tại khách sạn Horizon. Tôi muốn tiến sĩ cho biết khi dạy trẻ đọc sớm như vậy trong các thẻ chữ có nên có hình minh hoạ không? Nếu không có hình minh hoạ chỉ toàn là chữ thì dễ gây cho trẻ nhàm chán và không có mối liên hệ với các sự vật cụ thể nên không nhớ được từ. (Bùi Thị Hồng, 33 tuổi, Hà Nội)

- Trước tiên xin cám ơn bạn đã quan tâm và đến dự đến chương trình của chúng tôi. Riêng vấn đề mà bạn thắc mắc chúng tôi xin trả lời rằng, hình minh họa hoặc những vật thể cụ thể là cần thiết cho phương pháp này, nhất là trong giai đoạn đầu để giúp trẻ hứng thú. Quan trọng nhất là trẻ phải được nhìn thấy chữ cụ thể và hiểu nghĩa của chữ thông qua các hình ảnh, vật thể hoặc hành động minh họa.

- Con trai tôi 2 tuổi. Khi bé 6, 7 tháng tuổi, tôi đã cho bé xem hình ảnh qua sách. Từ đó bé rất thích khi mỗi lần được xem sách. Mỗi tối tôi đều đọc truyện cho bé. Bé đã thuộc một số bài đọc ngắn, khi muốn đọc bài nào thì bé lật tới bài đó (bé nhận thức qua hình ảnh minh họa). Theo tiến sĩ, đó có phải là cách dạy bé đọc đúng hay không? (Ngô Vân Tâm, 34 tuổi, Tiền Giang)

- Ở phương pháp này, trẻ không đơn thuần chỉ nhớ hình ảnh của chữ theo kiểu "học vẹt" mà bé còn phải hiểu cả nghĩa của chữ. Chính vì vậy, khi gặp những văn bản hoàn toàn khác nhưng có chứa chữ mà bé đã biết thì bé vẫn có thể đọc và hiểu ngay cả khi không có hình ảnh minh họa.

- Theo ông, trở ngại lớn nhất của việc dạy bé đọc sớm là gì ạ? (Nguyễn Thị Xuyến, 28 tuổi, Quảng Ngãi)

- Điều quan trọng nhất là bố mẹ không cho bé xem các chương trình tivi giải trí. Để phương pháp này có hiệu quả, bố mẹ hãy cho bé xem đĩa DVD "Bé yêu biết đọc" hàng năm. Trẻ nhỏ về mặt tự nhiên đều thích khám phá những điều mới lạ. Do đó, để trẻ học hiệu quả, bố mẹ không nên cho bé xem bất kỳ chương trình ti vi nào khác. Phương pháp học đọc là mỗi khi bố mẹ nói với trẻ, bố mẹ đồng thời cho trẻ xem chữ viết của từ được nói, thì rồi trẻ sẽ biết đọc một cách tự nhiên.

- Có một số ý kiến lại cho rằng không nên cho trẻ tập đọc sớm vì như vậy sẽ làm cho trẻ bị chậm phát triển trí tuệ sau này. Lứa tuổi từ 1-4 chỉ nên cho chơi những trò phù hợp với độ tuổi ấy. Ý kiến đó có đúng không? Tại sao? (Nguyễn Hoàng Hải,, 31 tuổi, Hà Nội)

- Trước tiên phải nói rằng, giáo dục theo phương pháp hỗ trợ sự phát triển tự nhiên của trẻ luôn là cách tốt nhất. Để trả lời câu hỏi của bạn chúng tôi khẳng định rằng lập luận "cho trẻ tập đọc sớm khiến trẻ bị chậm phát triển trí tuệ về sau" là không hợp lý, cái chính vẫn là việc bạn đã dạy bé như thế nào. Bố mẹ nên kiên nhẫn và không tạo áp lực khiến trẻ quá căng thẳng.

Theo tôi, mỗi đứa trẻ chỉ có một thời gian vàng từ 1-4 tuổi được gọi là cửa sổ cơ hội. Đây là thời điểm não của trẻ phát triển nhanh nhất (chiếm 70% quá trình phát triển não của con người). Những kích thích hợp lý trong giai đoạn này sẽ hỗ trợ tốt hơn cho sự phát triển của trẻ.

- Xin hỏi tiến sĩ Robert, con gái tôi gần 2 tuổi, tôi phải bắt đầu dạy đọc cho bé như thế nào? (Nguyễn Thanh Huyền, 28 tuổi, TP HCM)

- Lời khuyên của tôi là bạn có thể sử dụng DVD "Bé yêu biết đọc" ngay từ bây giờ. Tại VN, bạn có thể liên lạc với Học viện IQ số điện thoại 8221221 (Hà Nội và TP HCM) hoặc website hocvieniq.com.

- Tôi đã có trong tay bộ DVD "Bé yêu biết đọc - Your baby can read" của ông. Xin hỏi thêm như sau: Cho trẻ xem nhiều quảng cáo trên tivi có tốt không? Cho trẻ xem thường xuyên các chương trình TV dành cho trẻ con có tốt không? Với bộ DVD "Your baby can read", nên cho trẻ xem các thẻ chữ qua màn hình hay nên viết chúng ra giấy? Vì sao? (Bùi Đức Mạnh, 35 tuổi, Hà Nội)

- Đầu tiên là tôi không khuyến khích việc cho trẻ xem các chương trình quảng cáo. Khi bạn quá bận, bạn nên cho trẻ xem DVD. Nhưng nếu bạn có thời gian, sẽ tốt hơn nếu bạn thực hiện các hoạt động có tính tương tác với trẻ như việc viết các từ đó ra giấy và cho trẻ xem. Để bắt đầu, hãy cho bé xem phần Khởi đầu (Starter) ít nhất là một tháng, mỗi ngày 2 lần trước khi chuyển sang Phần 1 (Vol.1).

- Con gái tôi được 9,5 tháng tuổi. Cho tôi hỏi phương pháp cụ thể để khuyến khích cháu đọc và biết đọc. Hoặc tác giả có tài liệu cụ thể hướng dẫn các bậc làm cha, mẹ có thể tự hướng dẫn con mình học tại nhà thì xin cho biết tại liệu đó có thể mua ở đâu? Xin cám ơn (Huỳnh Quang Minh, 32 tuổi, Hà Nội)

- Bạn có thể cho bé học tập đọc qua phương pháp đa giác quan kết hợp hình ảnh, âm thanh và các hành động minh họa cụ thể để giúp bé học một cách hứng thú và sinh động. Chúc bạn thành công!

- Dạy con tập đọc thì dạy luôn mặt chữ hay chỉ là học vẹt thôi? (Trịnh Thị Yến, 31 tuổi, Đà Nẵng)

- Với phương pháp học đọc đa giác quan, bé của bạn sẽ hiểu được nghĩa của từ cùng với mặt chữ vì bé đã hiểu được nghĩa của từ thông qua các hình ảnh trực quan sinh động. Đây là điều quan trọng nhất của phương pháp nhằm kích thích tiềm năng trí tuệ của bé.

- Tôi có một thắc mắc, nếu dạy cho trẻ sớm có làm cho bé có cảm giác sợ phải học và rồi mỗi khi nghĩ đến học là bé sợ, như vậy sẽ khó tiếp thu được? (Phạm Sơn, 31 tuổi, Hà Nội)

- Tất cả trẻ con đều ham thích học hỏi, từ việc ăn, bú, cầm nắm... do đó không thể nói là bé có cảm giác sợ phải học. Vấn đề là phụ huynh phải tạo được hứng thú trong lúc "dạy" tương tự như khi chơi với bé. Phải xem "học" ở đây là một trong những trò chơi yêu thích hằng ngày của bé.

Với phương pháp học đọc đa giác quan, bé của bạn sẽ hiểu được nghĩa của từ cùng với mặt chữ. Ảnh: Đức Quang

- Tôi vẫn thường chỉ cho cháu xem hình và nói tên 1 con vật gì đó cho con tôi biết và nói con vật đó họat động như thế nào, kêu làm sao... Đó có phải là cách dạy hay ko ? (Nhung Nguyen, 33 tuổi)

- Phải nói rằng chị đã có một phương pháp dạy con rất tuyệt. Đây là chính là phương pháp kích thích giác quan của trẻ. Chị có thể kết hợp thêm các giác quan khác ngoài thị giác như cho bé nếm, ngửi, nghe, sờ. Tuy nhiên để trẻ học đọc chữ, chị nên cho bé xem chữ viết đồng thời có liên quan. Việc này cần được lặp lại nhiều lần để trẻ có thể nhớ.

- Dạy trẻ tập đọc sớm có tác dụng gì? Những nguyên nhân làm cho trẻ chậm nói? (Vũ Thị Vân Hà, 29 tuổi, Hà Nội)

- Dạy trẻ học đọc sớm sẽ giúp bé hứng thú với việc tập đọc, điều này sẽ hỗ trợ rất nhiều cho khả năng tiếp thu và học tập của bé sau này.

Nếu sau 2 tuổi, bé chưa nói được, bố mẹ nên đưa con đến bác sỹ chuyên khoa để kiểm tra khả năng thính giác của bé. Một số nguyên nhân khác như: do bé được ngậm vú giả quá lâu sẽ hạn chế khả năng phát âm của miệng và lưỡi. Có một số bé, do được bố mẹ quá nuông chiều, nên bé không có nhu cầu phải nói lên những đòi hỏi của mình. Do đó, để phát triển khả năng ngôn ngữ của bé, bố mẹ nên đặt câu hỏi cho bé và cho bé giao tiếp với môi trường bên ngoài cũng như sử dụng phương pháp đa giác quan. Chẳng hạn như cho bé tập nói trước gương để tập cho bé nói và diễn đạt ngôn ngữ.

- Thưa tiến sĩ, việc dạy trẻ đọc sớm ngoài tác dụng lên khả năng đọc của trẻ thì có tác động lên những khả năng khác của trẻ hay không? (Thanh Ngân, 28 tuổi, HCM)

- Một khi trẻ đã biết đọc thì khả năng đó sẽ giúp trẻ học bộ môn khác một cách thuận lợi hơn. Nhiều người tin tưởng vào tiềm năng của phương pháp này vì việc dạy trẻ học đọc sớm sẽ rèn luyện bộ nhớ của trẻ và khả năng đọc của trẻ tốt hơn thông qua phương pháp học bằng đa giác quan. Với khả năng đọc sớm và tốt hơn, trẻ có thể học tốt bất kỳ một chủ đề nào. Ví dụ, khi trẻ đọc tốt hơn, trẻ không sợ ngôn ngữ ký hiệu, do vậy trẻ học toán tốt hơn.

- Thưa tiến sĩ, qua VnExpress.net, tôi được biết ông đã áp dụng phương pháp nghiên cứu này đối với con ông? Xin hãy chia sẻ những kết quả thực tế từ con mình mà ông đã tập luyện cho bé. Cảm ơn nhiều (Nguyễn Thị Bích Nga, 26 tuổi, Kỳ Đồng, Quận 3, HCM)

- Con gái lớn Aleka năm nay đã 17 tuổi. Hiện cô ấy là một nữ sinh hòa đồng và thông minh. Mọi thứ đối với con gái tôi thật tuyệt vời. Cô ấy có nhiều thời gian để chơi hơn những học sinh khác bởi việc đến trường và học tập với Aleka thật đơn giản đối với cô ấy. Con gái nhỏ tôi là Keelin cũng nằm trong nhóm những học sinh có điểm số cao nhất.

- Có cách nào để dạy bé tiếng Anh khi bé mới 2-3 tuổi không? (Trần Trung Minh Khôi, 36 tuổi, Vũng Tàu)

- Nếu bạn có thể nói được tiếng Anh thì bạn hãy nói chuyện với bé bằng tiếng Anh hoặc dạy bé bằng những từ tiếng Anh theo phương pháp đa giác quan (cho bé trải nghiệm ý nghĩa minh họa của từ qua các giác quan). Còn nếu bạn không nói được tiếng Anh, có thể sử dụng bộ DVD "Bé yêu biết đọc" bằng tiếng Anh hoặc vào website infantlearning.com để tham khảo phương pháp dạy bé học tiếng Anh tại đây.

Lời khuyên của tôi với các bạn là nên cho bé học ngoại ngữ trước 4 tuổi sẽ giúp cho não bộ của bé phát triển về ngôn ngữ tốt hơn là khi cho bé học ngoại ngữ ở các giai đoạn sau.

- Con trai tôi được 1 tuổi. Đọc sách cho cháu nghe có phải là một cách dậy cháu đọc không? Thông thường khi người lớn đọc sách, cháu không ngồi nghe mà sẽ bò loanh quanh hoặc chơi đồ chơi khác, ít khi tỏ ra chăm chú nghe. Xin hỏi đọc sách trong lúc như vậy có tác dụng gì với cháu không? (Thuy Lan, 28 tuổi, TP HCM)

- Con trai bạn 1 tuổi, bạn đọc sách cho bé nghe là một cách dạy bé rất tốt nhưng chưa đủ. Bởi ở lứa tuổi này, bé rất hiếu động. Bạn nên áp dụng phương pháp học đọc đa giác quan để tạo cho bé sự tập trung và hứng thú nhiều hơn. Bạn nên bắt đầu cho bé học đọc theo phương pháp này khi đó bé sẽ thích thú và tập trung nhiều hơn. Trong thời gian bạn sử dụng phương pháp học đọc đa giác quan, không nên cho bé xem nhiều chương trình giải trí trên truyền hình vì sẽ làm cho bé thụ động và không còn hứng thú với phương pháp này.

Con bạn 1 tuổi đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh nhất của não bộ. Chúc bạn thành công với phương pháp học đọc đa giác quan, giúp khơi dậy tiềm năng trí tuệ của bé.

- Thưa ông, đối với những cháu hiếu động thì áp dụng phương pháp này thế nào? Xin cảm ơn ông. (Nguyên Anh, 34 tuổi, 23 Trần Phú - HN)

- Tôi đã có vài nghìn bé hiếu động tham gia thành công chương trình "Bé yêu biết đọc". Đối với những trẻ ít chịu ngồi yên này, thay vì bắt trẻ ngồi xem DVD "Bé yêu biết đọc" trong 30 phút, bạn có thể rút ngắn thời gian xuống còn từ 5 đến 10 phút. Phụ huynh cần kiên nhẫn hơn so với những trường hợp khác. Cũng cần hạn chế khả năng hiếu động của trẻ bằng cách không để những đồ vật khác cạnh nơi mà bé ngồi xem DVD. Theo tôi nên cho bé xem DVD trước hoặc ngay sau giờ nghỉ trưa, buổi sáng sớm hoặc sau bé tham gia vận động... để giảm tình trạng hiếu động của bé.

- Ông có thể giải thích thêm về cái không ích lợi khi ông không khuyến khích cho trẻ xem các chương trình quảng cáo không ? (Pham Vu Hiep, 31 tuổi, P203 TT16 Nguyen Cong Tru HN)

- Tôi không nói phải loại hẳn các hình thức giải trí như xem quảng cáo, xem phim hoạt hình bởi chúng cũng kích thích sự nhận thức của trẻ đối với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên nếu trẻ quá tập trung vào các hình thức giải trí này thì sẽ không còn hứng thú đối việc học đọc nữa.

Bằng cách lắng nghe bố mẹ nói, các cháu tự mình khám phá ra những quy luật của ngôn ngữ. Ảnh: Đức Quang

- Ông có thể cho biết dạy trẻ đọc từng chữ cái hay cả chữ hoàn chỉnh? (Nguyễn Hương Thuỷ, 29 tuổi, Nghĩa Tân - Hà nội)

- Đối với trẻ, các chữ cái và chữ số rất khó hiểu nên cháu không quan tâm đến việc mà chúng ta đang cố dạy chữ cái và chữ số vì cháu không hiểu tại sao phải làm như vậy. Nên trẻ phải học quy tắc ngữ âm một cách tự nhiên tức là lắng nghe từ đó được nói thế nào. Nên đối với cháu, việc ta dạy cháu từng chữ cái được phát âm như thế nào rất khó hiểu. Ngay cả khi cháu biết cách đọc được tất cả các chữ cái trong bảng chữ cái, cháu vẫn không biết cách đọc cả một từ.

Một ngôn ngữ tự nhiên không hề chia tiếng nói của chúng ta thành chữ cái và chữ số. Chỉ bằng cách lắng nghe bố mẹ nói, các cháu tự mình khám phá ra những quy luật của ngôn ngữ. Ví dụ như trong Tiếng Việt, chỉ bằng cách nghe bố mẹ nói nhiều lần các từ như: cái bàn, cái ghế... và con heo, con bê..., bé sẽ nói "cái" ở trước đồ vật, và bé sẽ nói "con" ở trước con vật mà không bao giờ sai.

- Làm thế nào để phát triển trí thông minh ở trẻ? (Dinh Gia Kiet, 23 tuổi, Thu Dau Mot Binh Duong).

- Khi ra đời, não bộ của bé có hàng tỷ tế bào não. Cứ mỗi giây có hàng chục ngàn kết nối mới của tế bào não được hình thành. Điều quan trọng là ba mẹ cần tạo được những kích hoạt giữa những tế bào não bộ đó qua phương pháp kích thích bé qua 5 giác quan (cho bé nghe, nhìn, nếm, ngửi và sờ). Hãy năng nói chuyện với bé và giải thích cho bé hiểu các sự vật và hiện tượng bên ngoài.

Dinh dưỡng cũng đóng vai trò then chốt cho việc phát triển trí tuệ của bé. Khi còn bé, ba mẹ nên cung cấp đầy đủ các dưỡng chất, giúp bé phát triển tốt nhất về thể chất và trí tuệ. Suy dinh dưỡng trong giai đoạn này sẽ gây ra những ảnh hưởng bất lợi cho sự phát triển của trẻ về sau.

- Theo ông, những sai lầm khi dạy trẻ theo phương pháp này là gì? (Nguyễn Thị Lê Hoa, 32 tuổi, 18 Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội)

- Rất nhiều bố mẹ nhầm phương pháp của tôi thành phương pháp dạy trẻ tập đọc bằng cách học các chữ cái và chữ số riêng biệt. Xin xem câu tôi vừa trả lời trước. Một sai lầm nữa là bố mẹ thường cho trẻ xem các chương trình ti vi mà chúng không giúp ích gì cho trí tuệ của trẻ như các chương trình phim hoạt hình, các chương trình giải trí... Điều này không hề tốt cho trẻ ngay khi trẻ thích xem các chương trình này. Để chương trình TV có lợi cho trẻ, các chương trình này phải thực sự tương tác và có tính giáo dục để giúp trẻ phát triển.

- Con trai tôi hơn hai tuổi, cháu có khả năng nhận thức ngôn ngữ khá tốt, biểu hiện được ý muốn của cháu. Nhưng thi thoảng, cháu lại nghĩ ra (hay chính xác hơn là bịa ra) những câu trả lời không có thật, hoặc không đúng sự thật. Vả lại cháu nói quá nhiều. Xin cho biết tại sao vậy? Chúng tôi phải làm gì? (Le Do Victoria, 38 tuổi, Kharkov, Ucraina).

- Nghe giống như con bạn rất sáng tạo và có khả năng nói tốt. Tuy nhiên, vì không gặp được bé trực tiếp nên tôi không hiểu được lý do chính xác vì sao bé có những hành vi như vậy. Tôi mong rằng, điều này không có gì nghiêm trọng và nó chỉ diễn ra trong thời gian ngắn thôi, mang tính tạm thời. Bạn không cần phải lo lắng.

- Tôi đang mang thai được 6 tháng, mỗi buổi sáng tôi lúc 9h tôi đều cho con học tiếng Việt, tiếng Anh, Toán từ trong bụng. Vậy cách dạy này có hiệu quả hay không?? Hay đợi bé khoảng 1 tháng tuổi mới dạy? (Trần Thùy Linh, 28 tuổi, HCM)

- Bé mặc dù trong bụng vẫn học được bằng cách nghe tiếng của chị nói. Nhưng chắc chắn là cháu không biết học toán đâu :) Tôi nghĩ mặc dù cháu đang trong bụng nhưng sẽ rất có ích nếu chị nói chuyện với bé và chơi nhạc cho cháu nghe. Tôi nghĩ điều này sẽ giúp mối quan hệ giữa chị với bé gắn bó hơn mặc dù bé vẫn chưa ra đời.

- Con tôi 6 tháng tuổi, tôi có nên cho cháu xem DVD "Bé yêu biết đọc" phần Starter được không? (Nguyễn Thanh Ngân, 28 tuổi, Hà Nội)

- Có. Ngay khi bé biết dùng mắt để theo dõi hình ảnh chuyển động, 3 tháng tuổi, bé đã có thể xem DVD "Bé yêu biết đọc" phần Starter.

- Dinh dưỡng có ảnh hưởng như thế nào khi trẻ đến sự phát triển của những trẻ đang được hướng dẫn đọc với phương pháp này, thưa tiến sĩ? - (Phuong Trinh, 28 tuổi, Nguyen Son, Tan Binh)

- Như đã nói, mỗi đứa trẻ chỉ có một thời gian vàng từ 1-4 tuổi được gọi là cửa sổ cơ hội. Đây là thời điểm não của trẻ phát triển nhanh nhất (chiếm 70% quá trình phát triển não của con người). Những kích thích hợp lý trong giai đoạn này sẽ hỗ trợ tốt hơn cho sự phát triển của trẻ. Dinh dưỡng là yếu tố không thể thiếu để xây dựng một bộ não hoàn hảo, từ đó giúp trẻ có khả năng tiếp thu vấn đề tốt hơn. Đây cũng là lý do khiến tôi kết hợp Gain plus IQ để giới thiệu phương pháp học đa giác quan tại Việt Nam.

- Tôi xin hỏi bộ DVD Your baby can read có phiên bản Tiếng Việt không? Nếu có thì tôi có thể mua ở đâu? (Trần Văn Quang, 33 tuổi, Hải phòng)

- Chào bạn, cám ơn bạn đã quan tâm đến bộ DVD của chúng tôi. Bộ đĩa này đã được Viện nghiên cứu giáo dục phối hợp với TVM chuyển ngữ tiếng Việt. Theo dự kiến, trong cuối tháng 8 những khách hàng mua sản phẩm Gain plus Eye-Q sẽ được tặng bộ đĩa này.

- Trong chương trình do học viện IQ giới thiệu tôi thấy nói nhiều về kích thích 5 giác quan cho trẻ? Điều này giúp cho bé phát triển trí não như thế nào? (Hồng Hoa, 27 tuổi, TP HCM)

- Chương trình kích thích 5 giác quan của học viện IQ nhằm mục đích khơi dậy tiềm năng trí tuệ cho trẻ nhỏ. Đây là phương pháp dựa trên những nghiên cứu khoa học và giáo dục tiên tiến với sự cộng tác của các chuyên viên từ viện nghiên cứu giáo dục thuộc trường Đại học sư phạm TP HCM.

Nghiên cứu cũng cho thấy, trẻ sinh ra cứ mỗi giây sẽ có hàng chục ngàn mối liên kết của tế bào thần kinh được hình thành và hầu hết những mối liên kết đó được kích hoạt và diễn ra tại những khu vực 5 giác quan của não bé. Do đó, học viện IQ mong muốn cung cấp những phương pháp chăm sóc trẻ tốt nhất cho bố mẹ, giúp đánh thức và kích thích các giác quan của trẻ từ những năm tháng đầu đời. Chúng tôi có cập nhật những tài liệu mới nhất, mang tính khoa học. Liên hệ số: 8221221 hoặc văn phòng: 115 Hai Bà Trưng, quận 1, TP HCM.

Chương trình chuyên đề "Bé yêu biết đọc" là một trong những hoạt động đánh thức 5 giác quan của bé.

- Con trai tôi 22 tháng tuổi, có thể nhớ các hình ảnh, con số... rất tốt nhưng lại không chịu nói tên các hình ảnh đó. Thậm chí khi đã có thể phát âm được từ chỉ bức tranh nào đó thì khi chỉ bức tranh đó bé cũng không chịu nói, chỉ nói theo bố mẹ. Khi đọc sách bé chỉ thích xem tranh và bắt bố mẹ nói tên bức tranh chứ không chịu nghe đọc. Có cách nào để bé thích đọc và nói không? 22 tháng tuổi như vậy có là quá chậm nói không? (Vũ Minh Phượng, 28 tuổi, Jakarta- Inđônêsia)

- Phần lớn các trẻ đều không tập trung vào những gì mà bố mẹ đọc cho chúng nghe. Một nghiên cứu gần đây ở Canada cho biết, trẻ 4-5 tuổi chỉ tập trung vào từ trung bình trong 5 giây mỗi khi đọc sách. Tuy nhiên, khi bé xem chương trình Your Baby Can Read, các cháu có thể nhìn một từ nguyên vẹn từ trái sang phải và đó chính là cách mà các cháu học nghĩa của từ. Thông thường, các bé chỉ quan tâm đến ngôn ngữ viết sau khi bé đã xem chương trình này. Chỉ chương trình này mới khiến cháu nhìn vào các từ trong sách hay ở bất kỳ một chỗ nào khác. Đồng thời, khi dạy cháu theo chương trình trên, khuyến khích bé nói ra từ đó cùng lúc khi bé xem từ đó. Điều này sẽ giúp bé nói. Tôi cũng đã trả lời tương tự ở một câu hỏi trước.

- Con tôi được 1 tuổi vậy cháu có thể học đọc được không? (son ha, 30 tuổi, Gia lam)

- Câu trả lời là chắc chắn được bởi tham gia chương trình của chúng tôi, có rất nhiều trẻ bắt đầu học từ khi 6 tháng tuổi.

- Thưa ông, trong trường hợp con tôi không có hứng thú xem chương trình của đĩa DVD này mà chỉ thích xem siêu nhân thì làm thế nào để bé thích? (Đinh Thúy Hoa, 30 tuổi, Hải Phòng)

- Trẻ không biết chương trình TV hay truyền hình nào có thể giúp cho trẻ tốt nhất. Chính vì vậy cha mẹ nên chọn những chương trình nào thích hợp để cho trẻ phát triển trí não. Tôi thường không cho con của tôi xem tất cả chương trình truyền hình hay những bộ phim được chiếu trên TV. Tôi chỉ cho con của tôi xem đĩa DVD mang tính chất tương tác cao và vận dụng được các giác quan của bé. Hiện cha mẹ thường dành nhiều thời gian cho việc khác nên để bé xem TV quá nhiều. Điều này không tốt cho sự phát triển trí não của bé.

- Để dạy bé biết đọc có nhất thiết phải dạy cho bé thuộc bảng chữ cái không? (Đặng Thu Hương, 32 tuổi, HưngYên)

- Không. Bé không nhất thiết phải học thuộc lòng bảng chữ cái. Khi trẻ đã có thể đọc hiểu được hàng trăm từ, lúc đó vấn đề chữ cái đối với bé không còn khó khăn nữa vì bé đã được nhìn những chữ cái đó rất nhiều lần, khi đó bé học bảng chữ cái chỉ trong nháy mắt.

- Tôi không hiểu lắm thế nào là "...Không cho trẻ xem bất kỳ một chương trình TV nào khác". Điều này bắt buộc áp dụng? Hay trong 1 thời kỳ đầu, hay...? (Thuy Linh, 29 tuổi, Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội)

- Thực ra cũng không phải cấm hoàn toàn trẻ không được xem các chương trình TV, nhưng theo tôi thì không khuyến khích điều này, đặc biệt là trong giai đoạn bé đang tập đọc. Hai cô con gái của tôi trong giai đoạn tập đọc thì tôi cũng chỉ cho xem đĩa DVD Bé yêu biết đọc mà thôi. Qua giai đoạn học đọc này rồi, cha mẹ cũng nên lựa chọn các chương trình khác (TV, DVD) phù hợp với phát triển trí tuệ của bé.

- Thưa tiến sĩ bắt đầu dạy cháu như thế nào? Các đồ dùng để thực hiện phương pháp của tiến sĩ là những gì? (Nguyen Dinh Hoang, 32 tuổi, 236 Khuong dinh)

- Hãy sử dụng các dụng cụ học đa giác quan như: chỉ cho cháu các từ trên đĩa DVD Bé Yêu Biết Đọc (Your Baby Can Read), trên các thẻ chữ (mẩu giấy có viết chữ), các từ được viết lớn trong sách và bất kỳ một dụng cụ để kích thích các giác quan nào khác. Ngoài ra hãy bổ sung thêm các dưỡng chất phù hợp cho cháu như trái cây, sữa, thịt...

- Thưa tiến sĩ, phương pháp của ông xem ra rất có hiệu quả đối với những trẻ bình thường, thế thì, đối với những trẻ bẩm sinh đã kém về khả năng nói thì chúng ta có áp dụng phương pháp này để dạy trẻ tập nói được không ạ? (Trần Đình Thắng, 22 tuổi, Sinh viên trường Đại học vật lý kỹ thuật Matxcơva, Liên Bang Nga)

- Thật vui vì bạn đã quan tâm chương trình của tôi đến tận cuối buổi phỏng vấn. Xin trả lời rằng, trong số trẻ tham gia chương trình học đọc đa giác quan, có rất nhiều trẻ kém khả năng học hỏi cũng như khả năng nói nhưng cuối cùng trẻ cũng đã tiếp thụ và có thể đọc được như những trẻ khác. Tuy nhiên những trường hợp như vậy, phụ huynh cần kiên nhẫn hơn.

- Con tôi sắp bước sang 5 tuổi, bây giờ học có quá muộn không? Vì tôi đã thử dạy chữ cho cháu nhưng không được, hiện nay cháu mới chỉ biết mặt 10 chữ số. Tôi đọc truyện thì cháu vẫn nhớ nhưng không bao giờ đọc lại (mẹ đọc sai là biết). Háy giúp tôi để có phương pháp dạy cháu tốt nhất (tôi mới cho cháu đi học nhà trẻ chất lượng cao, hy vọng sẽ giúp được cháu) (Lê Thị Hương, 38 tuổi, 538 đường Láng)

- Không bao giờ là quá trễ khi dạy cho bé học đọc cả, ngay cả khi con bạn 5 tuổi vẫn có thể sử dụng bộ DVD Bé yêu biết đọc. Chúc bạn thành công trong việc nuôi dạy cháu và tạo hứng thú cho bé phát triển ngôn ngữ.

- Thưa tiến sĩ, phương pháp dạy trẻ từ 1 đến 4 tuổi biết đọc có ảnh hưởng gì tới tâm lý phát triển theo tự nhiên của trẻ (Lê Thị Thu, 29 tuổi, TP. HCM)

- Phương pháp học đọc qua việc kích thích 5 giác quan của trẻ sẽ giúp bé phát triển tiềm năng trí tuệ một cách tự nhiên và tốt nhất cho cháu. Qua các nghiên cứu khoa học, bé biết đọc sớm sẽ giúp tạo hứng thú cho việc học tập của bé sau này.

Rất tiếc là thời gian có hạn nên tôi không thể trả lời hết các câu hỏi mà các bạn gửi đến. Tôi biết rằng có hàng chục nghìn bạn đọc đang cùng trò chuyện với tôi trong chương trình này, và cũng còn nhiều bạn muốn tiếp tục trao đổi về vấn đề này nữa. Tôi xin cám ơn sự quan tâm và hỗ trợ của các bạn. Tôi hy vọng sẽ trở lại Việt Nam sớm để tiếp tục trò chuyện với các bạn.

Tôi cũng vui mừng vì chương trình Bé yêu biết đọc đã được dịch sang tiếng Việt và đây là lần đầu tiên được chuyển ngữ sang tiếng khác. Tôi xin đặc biệt cám ơn học viện IQ đã giới thiệu đĩa DVD này ở Việt Nam. Mọi thông tin có liên quan, các bạn quan tâm có thể liên hệ với học viện IQ. Xin chào các bạn.

Đ.S.